Berichten

Berichten uit januari, 2016 weergeven

De achterafgoderij van Rik Torfs

Is het scheppingsverhaal in de Bijbel bedoeld als feitelijke geschiedschrijving, waarbij de zes ‘dagen’ naar een gewoon etmaal verwijzen, of moeten we het verhaal als allegorie opvatten? Betekent het woord ‘jihad’ in de Koran een spirituele strijd tegen onze zondigheid, of gaat het om een oorlog voor de verspreiding van het ware geloof? Is de hel (in beide boeken) een plaats waar ongelovigen voor eeuwig zullen branden, of is het een metafoor voor ‘verlating van God’?
Religieuze doctrines worden, naarmate verlichting en wetenschap hun intrede doen, vaak tot metaforen omgeturnd, of afgezwakt, of met de stille trom afgevoerd. Bij elke stap vooruitgang die wetenschap doorheen de geschiedenis heeft gemaakt, verkleinde de ruimte voor mirakelen en werd God verder in de verdrukking gebracht. Ook in de ethiek zagen theologen zich genoodzaakt tot een inhaalbeweging. Met terugwerkende kracht gingen ze verlichte inzichten projecteren op hun favoriete heilige boek. Alsof die daar voor het grijpen l…

Wafelijzermoraal

Het wafelijzer is, benevens culinaire erfgoed van België, ook een symbool voor haar institutionele absurditeit. Bij een ‘wafelijzerpolitiek’ wordt het beschikbare budget netjes over de verschillende landsdelen verspreid, teneinde het communautaire evenwicht te bewaren. Als er aan de ene kant geld wordt uitgegeven, dan moet er evenveel geld aan de andere kant belanden. Bedoeling is niet om middelen te besteden waar ze nodig zijn, maar om geen enkele partij te benadelen. Resultaat: verkwisting, nutteloze investering, prestigeprojecten. Er bestaat echter ook een ‘wafelijzermoraal’, zo besefte ik toen ik voor De Morgen met Dyab Abou Jahjah in debat ging in het Grand Café in Brussel (Dyab had toevallig een Brusselse wafel besteld). Een aanhanger van de wafelijzermoraal is bereid om problemen aan de ene kant van het ijzer te erkennen, maar alleen op voorwaarde dat er evenveel deeg aan de andere kant terecht komt. Als je wil praten over problemen met de Arabische cultuur, of met de islam, o…

Dubbelinterview met Dyab Abou Jahjah in De Morgen

Afbeelding
'De feiten hadden niets te maken met deze of gene cultuur' 'Natuurlijk wel: met een toxische mengeling van religie en cultuur'
(De Morgen - 16 januari 2016) Activist Dyab Abou Jahjah (44) en filosoof Maarten Boudry (31) kunnen het goed met elkaar vinden. Maar ze verschillen fundamenteel van mening over de massa-aanrandingen in Keulen en Zweden, en wat daaraan ten grondslag ligt. Een duel op het scherpst van de snede. "Ik ben bang", zegt Dyab Abou Jahjah. "Ik ben echt bang dat het de komende jaren uit de hand loopt. We zitten volop in de logica van de escalatie. Aan de ene kant zijn er de mensen die nu denken dat Europa wordt overspoeld door buitenlandse hordes die hier de vrouwen komen verkrachten, aan de andere kant moslims en mensen van Arabische origine die woedend worden van al die vooroordelen, en die soms zin hebben om te roepen dat alle Belgen pedofiele racisten zijn. En wie wrijft zich in de handen? Extreemrechts en IS."

"Iedereen moet het …

Waarom zedig zwijgen over geïmporteerde misogynie?

Evelien Chiau was “echt verbijsterd” over mijn uitspraken over verkrachting in het dubbelinterview met Dyab Abou Jahjah. ‘Verkrachte vrouwen worden hier ernstig genomen’, zo liet ik optekenen, in tegenstelling tot de Arabische wereld. Verkrachting is echter moeilijk te bewijzen, voegde ik daaraan toe, waardoor het vaak woord tegen woord blijft en het aantal effectieve veroordelingen ook in Europese landen laag ligt. Chiau betwist dat verkrachte vrouwen hier ernstig worden genomen: slechts vier procent van de aangiften in België leidt tot veroordeling, vergeleken met veertien procent in andere Europese landen. Dat een klacht niet tot een veroordeling leidt, kan echter meerdere oorzaken hebben. Ook het vermoeden van onschuld is nu eenmaal een centrale pijler van een rechtstaat. Een dader vrijuit laten gaan is erg, maar een onschuldige opsluiten nog erger. Ook andere verklaringen zijn mogelijk: een onvindbare dader, een valse klacht, een gebrek aan middelen, een ambigue relationele situ…

Gevoelige snaren en onwelgevallige waarheden

Mensen sluiten hun ogen soms voor een bittere waarheid. Dat is niet verwonderlijk, want de wereld heeft soms onaangename verrassingen voor ons in petto. Wij nemen onze wensen voor werkelijkheid, maar de wereld laat zich niet vermurwen. De werkelijkheid, zo schreef de science fiction schrijver Philip K. Dick, is datgene wat weigert weg te gaan wanneer je ophoudt erin te geloven.
In mijn boek Illusies voor gevorderden poog ik aan te tonen dat waarheid altijd beter is, hoe pijnlijk of verontrustend ook. Marcel Proust was ervan overtuigd dat we allemaal enkele ‘kleine waanbeelden’ nodig hebben om ons leven leefbaar te houden, maar in mijn zoektocht naar zulke heilzame illusies kwam ik van een kale reis terug. Illusies hebben onverwachte neveneffecten en zijn zelden onschuldig. Beter dus om met de waarheid in het reine te blijven.
De filosoof Floris van den Berg noemde me onlangs een ‘waarheidsnudist’: iemand die te allen tijde de naakte waarheid verkiest. Die geuzennaam wil ik met trots dra…

Slecht nieuws voor mensen die houden van slecht nieuws

De jongste jaren is hun aantal onrustwekkend gegroeid. Sommigen zijn van vreemde origine, maar velen zijn hier in onze eigen contreien opgegroeid. Negatieve ervaringen en frustraties zouden de voedingsbodem zijn van hun nihilisme en hun verwerping van de moderniteit. Onze jonge generaties blijken helaas vatbaar voor hun zwarte wereldbeeld.

Doemdenkers - of wat dacht u? In de eindejaarsperiode mogen deze professionele zwartkijkers, galspuwers en pretbedervers traditioneel nog eens opdraven om te verkondigen dat het vijf voor twaalf is, of vijf over twaalf, of half één. Volgens de Nederlandse filosoof Rob Riemen, in een gretig gedeeld interview in Knack, leven we in het "tijdperk van de georganiseerde domheid" en laten we ons allemaal "verneuken" waar we bij staan. Hij doet een oproep aan alle "weldenkende mensen" om zich te verenigen tegen de barbarij, voor het te laat is. Voor Riemen is de Europese cultuur onze enige redding, in een oceaan van duisternis.

I…