Posts

Onderdrukten aller landen, verenigt u!

Over welk spook werd de afgelopen drie jaar 82 keer geschreven in de grote kranten, maar vóór 2012 slechts één keer? U raadt het vast: het was het spook genaamd ‘cultuurmarxisme’ (Telling in Vrij Nederland, 12/12/18). Het zou gaan om het marxisme in een nieuwe gedaante, minstens even gevaarlijk als het oude. Thierry Baudet had er de mond van vol, evenals Steve Bannon, voormalig adviseur van Donald Trump. De Britse journalist en provocateur Milo Yiannopoulos weidt erover uit, net zoals de katholieke opiniemaker Andrew Sullivan. De cultuurfilosoof Sid Lukkassen schreef er een heel boek over (Avondland en identiteit), en Paul Cliteur stelde er dit jaar een bundel over samen (Cultuurmarxisme).
In ‘weldenkende’ kringen klinkt het dat Cliteur, Lukkassen, Baudet en Bannon, welnu, spoken zien. De Groene Amsterdammer heeft het over een „hersenspinsel van paranoïde rechts”, dat teruggaat tot propaganda van de nationaalsocialistische NSB. Ook in Vrij Nederland werd de hele zwik afgedaan als een „…

De weg naar de hemel ligt (soms) geplaveid met slechte bedoelingen

Toen ik nog in een katholiek knapenkoor zong, kweelden wij rond deze tijd van het jaar het Vlaamse kerstlied Door de liefde wilt ontwekken. Ik weet niet of dit prachtige lied bij jullie protestantse dwaallichten bekend is, maar het refrein gaat als volgt: „Vrede, vrede, vrede op aard aan alle mensen, die van goede wille zijn”. Wat precies voor mensen van slechte wil was weggelegd, bleef onduidelijk. Maar los daarvan, waren we allemaal maar van goede wil!

Nochtans kan je ook met veel goede wil domme dingen doen of zelfs kwaad bestendigen. De weg naar de hel, zo luidt de boutade, ligt geplaveid met goede bedoelingen. Eén van de meest verfrissende stromingen in de filosofie van de afgelopen jaren is het ‘effectief altruïsme’. Die beweging stelt dat je om de wereld te verbeteren niet enkel je hart moet volgen, maar vooral ook je hoofd moet gebruiken. Effectieve altruïsten kijken naar harde resultaten, zoals aangetoond door gecontroleerde wetenschappelijke studies, want goede bedoelingen …

Mensenrechten zijn geen luchtkastelen

In 1842 schreef de Britse Consul Generaal een brief aan de sultan van Marokko met de vraag: Welke maatregelen had de geëerde sultan genomen om de handel in slaven terug te dringen? In zijn botte antwoord lees je de verbijstering van de sultan: “The traffic in slaves is a matter on which all sects and nations have agreed from the time of the sons of Adam”.Wie kan nu tegen slavenhandel zijn? En aldus veegde hij de onzinnige vraag van tafel: de hele kwestie „requires no more demonstration than the light of day”.
De sultan had geen idee dat hij aan de vooravond van een morele revolutie stond. Nog geen honderdvijftig jaar later was slavernij overal ter wereld verboden. De eerste moderne politieke natie die slavernij afschafte, was de Amerikaanse republiek Vermont in 1777. Daarna volgde het ene na het andere land: eerst werd slavenhandel afgeschaft, daarna slavernij zelf. Hekkensluiter Mauretanië zwichtte uiteindelijk voor de rest van de wereld in 1981.
Deze maand vierden we de zeventigste ve…

Wetenschap moet haar eigen stal uitmesten

In heel mijn leven heb ik maar twee keer meegelopen in een betoging. De eerste keer was bij het zogenoemde spaghetti-arrest tijdens de Belgische zaak-Dutroux in 1996 (ik bespaar u de surrealistische details). Maar dat telt eigenlijk niet, want ik was toen twaalf jaar en de zaak kon me niet schelen. Ik wou vooral een dag van de schoolbanken weg. De tweede keer was vorig jaar tijdens mijn studieverblijf in Boedapest, in een protestbetoging tegen het autoritaire beleid van Viktor Orbán. Toen was het wel gemeend.
Orbán was destijds druk in de weer om de Central European University (CEU) – waar ik onderzoek deed – het land uit te pesten met juridische kunstgrepen. De universiteit is een doorn in het oog van het regime omdat ze wordt gezien als een vehikel van de Joods-Amerikaanse zakenman George Soros, publiek staatsvijand van Hongarije. En Orbán slaagde, zonder noemenswaardig protest van de rest van Europa. Na een maandenlange juridische veldslag heeft de gerenommeerde universiteit de hand…

De genetisch gewijzigde mens

(De Morgen, 1 december 2018, interview door Maarten Rabaey)

In China zouden de eerste twee genetisch gemanipuleerde baby’s zijn geboren. Maarten Boudry twijfelt of dit experiment ethisch verliep, maar gelooft wel in de toekomst van de gebruikte crispr-techniek. “Dit gaat niet om streven naar een perfecte mens, maar om de bestrijding van vreselijke ziekten.” Bracht de Chinese wetenschapper He Jiankui met de tweeling Lulu en Nana de eerste genetisch gemanipuleerde kinderen ter wereld? Zijn wetenschappelijke collega’s hebben nog grote vragen bij zijn experiment, waarbij de ‘DNA-knip-en-plak­methode’ crispr/­Cas9 succesvol gebruikt zou zijn om te verhinderen dat de hiv-besmetting via de vader overgedragen zou worden. Uit testen op apen en muizen zou volgens He Jiankui moeten blijken dat de aangebrachte mutatie veilig bleek tot in de tweede generatie. De moeder van de tweeling was de eerste die een zwanger­schap met twee menselijke embryo’s volbracht. Nog andere koppels met een hiv-besmette …

Dubbelinterview met Steven Pinker in De Morgen

Image
(Door Marco VisscherDe Morgen,24 november 2018)
Denkers Steven Pinker & Maarten Boudry, strijdmakkers tegen de pessimisten
Tegen de stroom in wijzen Steven Pinker en Maarten Boudry op de verbeteringen in ons leven, onze gezondheid en ons welbevinden. De Morgen bracht de twee ‘denkers van de vooruitgang’ bij elkaar. Van een afstandje is het een vertederend tafereel. Daar staan ze, in de mot­regen: twee intellectuelen, die beiden vastberaden ten strijde trekken tegen het dominante pessimisme onder hun soortgenoten. De één een gelauwerd bestseller­auteur, werkzaam aan het prestigieuze Harvard, met steevast een hoge notering in alle lijstje met ’s werelds belangrijkste denkers. De ander een jonge, ongedurige polemist, met al een indrukwekkend oeuvre van academische publicaties en spraak­makende opinie­stukken.
De eerste, Steven Pinker, moet nu toch echt de taxi in. Hup, naar het vliegveld voor het vervolg van zijn Europese boek­promotie­tour. Maar aanstalten maakt hij niet. De ander, M…