Niet N-VA, maar Groen zou tegen een kernuitstap moeten zijn

(volledige versie van interview in De Morgen, 3/02/2018)

Op woensdag berichtte deze krant dat de N-VA vanuit strategische overwegingen van plan is zich niet langer te verzetten tegen het Energiepact. (DM 31/2/018) Dat plan legt de toekomst van de Belgische energievoorziening vast, met de bouw van windmolens en gascentrales, de installatie van zonnepanelen en de sluiting van de zeven kerncentrales tegen 2025. Diezelfde dag nog noemde N-VA partijwoordvoerder Joachim Pohlman in een reactie aan Belga dat bericht ‘voorbarig’. “We wachten de studie af die premier Michel eind vorig jaar had bevolen”, zei hij. “Zodra die er is, weten we waarover we praten.” Al liet hij meteen ook uitschijnen dat het bericht in deze krant allesbehalve op los zand gebouwd was met het zinnetje: “Wij willen de kernuitstap, op voorwaarde dat ze betaalbaar is en de bevoorradingszekerheid niet in het gedrang komt.”

De sluiting van de zeven kerncentrales in 2025 lijkt dus zo goed als verworven. Alleen vraagt filosoof Maarten Boudry zich af of dat wel zo’n goed idee is. “Er zijn een aantal hinderlijke taboes in de groene beweging die ingaan tegen haar eigen doelstellingen en daarom dringend doorbroken moeten worden. Eén van die taboes is kernenergie. ‘Groen’ zijn betekent in het publieke debat automatisch: tegen nucleaire energie, tegen Genetisch Gemodificeerde Organismen of GGO’s, vóór bio-landbouw, en vaak ook voor alternatieve geneeswijzen zoals homeopathie. Maar het voortdurende verzet tegen kernenergie en GGO’s is al lang niet meer rationeel en ook bio-landbouw is vaak helemaal niet groener of gezonder. Wat kernenergie betreft: het is niet alleen één van de meest veilige en minst vervuilende energiebronnen, ze is ook nagenoeg CO2-neutraal. Eigenlijk zou niet de N-VA, maar Groen! moeten pleiten voor het openhouden van de kerncentrales. Of althans toch om opnieuw te investeren in nucleaire energie. Een kernuitstap betekent in de praktijk altijd meer fossiele energie, en dus ook meer CO2-uitstoot. Kijk maar naar Duitsland, dat nu godbetert bruinkool wil stoken, de goorste fossiele smurrie die er bestaat. En dat allemaal door de Fukushima-hysterie. Het is een wensdroom dat wij binnen afzienbare tijd onze capaciteit volledig zullen vervangen door alternatieve energiebronnen. Dat schreven 9 wetenschappers onlangs nog in een gezamenlijk stuk in De Tijd. Het Energiepact wil gascentrales als alternatief voor kerncentrales, maar in tijden van klimaatverandering is dat waanzin. Zonne- en windenergie zijn geweldig en spelen een belangrijke rol in de strijd tegen klimaatopwarming, maar ze zijn altijd afhankelijk van weersomstandigheden, zeker hier in het zonnearme Europa.

De voorbije jaren is er een nieuwe lichting natuurliefhebbers en milieubeschermers opgestaan: de ecomodernisten. Ze delen de meeste doelstellingen en bezorgdheden van de groene beweging, maar ze zijn vooral rationeel groen. Ecomodernisten geloven in wetenschappelijke vooruitgang, in kernenergie en gentechnologie, en ze geloven dat je economische groei kan rijmen met ecologie en natuurbehoud. Hun voornaamste argument is dat van ‘ontkoppeling’: we moeten de impact van ons moderne leven loskoppelen van de natuur. Dat betekent dat de mensheid haar voetafdruk moeten verkleinen, door zich terug te trekken op een kleiner deel van de aardoppervlakte, en de rest ‘terug te geven’ aan de natuur.”

Ecomodernisten geloven in economische groei, zegt u. Is dat niet net hét probleem? Oxford-econome Kate Raworth verzet zich in haar boek Donuteconomie hevig tegen het principe van economische groei omdat onze planeet dat niet aankan. Ze houdt een pleidooi voor wat zij een ‘circulaire economie’ noemt. Haar economisch model is even rond als een donut. De buitenste cirkel vertegenwoordigt de ecologische bovengrens: alles wat daar aan economische activiteit buiten valt, schaadt onze planeet en ons welzijn. De binnenste cirkel staat voor de sociale ondergrens en geeft weer wat we minimaal nodig hebben om wereldwijd in de basisbehoeften van elke mens te voorzien. In de toekomst wordt het volgens Raworth onze taak om onze industriële en economische activiteit binnen die twee cirkels te houden.

“Raworth vat meteen ook één van de kernpunten van het ecomodernisme samen. (lacht) Er is niets mis met economische groei op zich, want niet elk economische activiteit is belastend voor het milieu. En het raakt ook kant noch wal dat we voortaan tegen ontwikkelingslanden zouden moeten zeggen: ‘Sorry, vanaf nu is het afgelopen met groei, want de planeet kan het niet meer aan.’ Enkel door groei kan je armoede oplossen. Ecomodernisten zijn het met Kate Raworth eens dat we de planeet niet mogen schaden door haar draagcapaciteit te overschrijden en zijn dus eigenlijk ook gewonnen voor een circulaire economie. Maar tezelfdertijd geloven ze dat economische groei mogelijk blijft op voorwaarde dat je dus ‘ontkoppelt’ en mens en natuur uiteen haalt. Dat zien we nu al gebeuren: rijke landen worden technisch zo efficiënt dat ze in staat zijn om met minder grondstoffen steeds meer te produceren, waardoor de impact op hun leefomgeving verkleint. De per capita voetafdruk voor voedselconsumptie heeft al zijn piek bereikt in westerse landen, hoewel ons voedsel veel rijker en gevarieerder is dan vroeger. Groei kan en mag, zolang het niet ten koste gaan van de planeet.”

Hoe is dat ecomodernisme ontstaan? Wie zijn de inspirators en de drijvende krachten?

“Het heeft zijn wortels in ‘The Death of Environmentalism’, een essay uit 2004 van Mike Shellenberger en Ted Nordhaus. Ze waren allebei actief in de traditionele milieubeweging, maar vonden dat die ter plaatse bleef trappelen, zich tegen wetenschap had gekeerd en geen visie op de toekomst had. De voorbije jaren begonnen nog meer mensen binnen de groene beweging zich te storen aan de taboes en de antiwetenschappelijke houding. Stewart Brand, een ancien in de groene beweging en oprichter van de Whole Earth Catalog, is een vooraanstaande ecomodernist. Anderen zijn de journalisten en activisten Mark Lynas. Ooit waren ze allemaal gekant tegen kernenergie, maar intussen hebben ze het licht gezien en zijn ze vurige voorstanders. En zelfs George Monbiot van The Guardian, hoewel kritisch voor ecomodernisme, heeft kernenergie omarmd. De term ‘ecomodernisme’ is nog heel recent. In 2015 ondertekenden achttien wetenschappers en activisten het invloedrijke ‘Ecomodernistisch Manifest’, dat ook in het Nederlands te lezen is op www.ecomodernism.org. Bij onze noorderburen verscheen vorig jaar het boek Ecomodernisme, waaraan de Vlaming Bart Coenen meewerkte.”

Het Ecomodernistisch Manifest start met een verwijzing naar het Antropoceen, het ‘Tijdperk van de Mens’. Dat roept bij mij spontaan herinneringen op aan het Watermantijdperk van de New Agers. Wat is dat Antropoceen precies?

“De impact van de soort Homo sapiens op de planeet is de afgelopen decennia zo groot geworden dat we met recht en rede over een nieuw geologisch tijdperk kunnen spreken. Er is geen enkele plek op aarde waar de impact van de mens niet direct of indirect voelbaar is. Dat is geen waardeoordeel, maar gewoonweg een feit. Stewart Brand zegt dat we vandaag als goden zijn, en dat we daar nu alleen nog goed in moeten worden. Want samen met onze grote invloed komt ook een enorme verantwoordelijkheid.”

Ecomodernisten lijken ook eco-optimisten te zijn. In de inleiding van het Ecomodernistisch Manifest schrijven ze: “Wij bieden dit manifest aan in de overtuiging dat menselijke voorspoed én een ecologisch bruisende planeet niet alleen mogelijk zijn, maar dat ze ook onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wij geloven dat zo’n toekomst mogelijk is.” Deelt u dat optimisme?

“Zeker. We hebben al milieuproblemen opgelost. Door CFK-drijfgassen te verbieden, is bijvoorbeeld het gat in de ozonlaag gedicht. Dat is een verdienste van wetenschappers en milieuactivisten. Natuurbehoud werkt over de hele wereld. Het milieu is er vandaag een stuk beter aan toe dan aan het begin van de industriële revolutie. In West-Europa is er sindsdien ook meer bos en biodiversiteit. Doemdenkers zeggen vaak dat de wereld naar de knoppen gaat als alles bij het oude blijft. Dat klopt, alleen blijft niets ooit bij het oude. Niemand kan voorspellen welke nieuwe innovaties voor de volgende doorbraken zullen zorgen. De grootste uitdaging van deze eeuw is natuurlijk de klimaatopwarming. Daarvoor zullen we alle zeilen moeten bijzetten, en ook creatieve oplossingen bedenken. Ecomodernisten vinden dat we niet alleen aan vermindering van CO2-uitstoot moeten denken, maar ook aan ‘carbon capture’ of negatieve emissie: CO2 die al in de atmosfeer zit, er opnieuw uithalen. Zelfs als we van vandaag op morgen geen gram meer uitstoten, zit er gewoon al te veel CO2 in de atmosfeer. Daar bestaan verschillende strategieën voor, zowel hoogtechnologische als ‘natuurlijke’, zoals bijvoorbeeld het aanplanten van bossen.”

Ecomodernisten zien meer heil in een leven in de stad dan op het platteland. Waarom?

“Omdat in een grootstad alles veel efficiënter gebeurt. Doordat alles er in geconcentreerde vorm plaatsvindt, zijn de vuilnisbelt en de uitstoot er veel zichtbaarder. Maar in werkelijkheid hebben steden een veel kleinere ecologische voetafdruk. Door in dichtbevolkte steden te leven en het platteland deels te verlaten, schenken we een deel van het aardoppervlak terug aan de natuur.”

Kernenergie, oké. Maar wat doen we met het afval? En wat met kernrampen als Fukushima of Tsjernobil?

“Die ‘kernrampen’ zijn geweldig overdreven. In Japan is nog steeds niemand gestorven door de meltdown van Fukushima, en de WHO verwacht geen stijging van het aantal kankers. In het licht van de ramp van de tsunami was Fukushima een peulschil. Er zijn 15.000 mensen gestorven door die tsunami, maar de hele wereld deed hysterisch over die kerncentrale, waar geen enkele dode viel. In werkelijkheid is kernenergie veruit de veiligste energievorm. Elke jaar sterven er mondiaal honderdduizenden mensen door de steenkoolindustrie, zowel in de mijnen als door milieuvervuiling. Het probleem van nucleair afval is best beheersbaar. Het is zelfs de enige vorm van vervuiling die zichzelf oplost: na verloop van tijd verdwijnt het vanzelf.”

Wat voor een Energiepact hebben we volgens u écht nodig?

“Eén waarbij alle beschikbare opties nuchter worden bekeken, zonder groene taboes. Het is bizar dat zelfs de liberalen hier zomaar in meestappen. De mogelijkheid van kernenergie moet opnieuw overwogen worden, in zijn verschillende vormen en gedaanten. Nu is dat bij voorbaat uitgesloten, want alle politieke partijen zijn het erover eens dat kerncentrales moeten verdwijnen. Sommigen gaan alleen wat op de rem staan, zoals de N-VA, maar dan vooral met economische argumenten. En dat terwijl steeds meer groenen wereldwijd inzien dat kernenergie onontbeerlijk is. Zullen wij hier alle kerncentrales sluiten, onze handen in onschuld wassen, om vervolgens nucleaire energie uit Frankrijk te importeren?”


Comments

Wim Prové said…
Niets mis met een filosoof die wat freewheelt in de wetenschappelijke wereld maar je mag de waarheid geen geweld aandoen . Uw stelling dat kernenergie "nagenoeg CO2-neutraal" is strookt niet met de werkelijkheid .
Om van het erts tot uranium te komen dat gebruikt kan worden in de kerncentrale is een lange vervuilende weg nodig , komt daarbij nog het bouwen en ontmantelen van kerncentrales dat ook niet CO2 vrij is . Berekeningen door specialisten in de materie leren dat een kerncentrale per eenheid geproduceerde elektriciteit een derde aan CO2 uitstoot in vergelijking met een gascentrale .
Dan blijft er nog het afval , U denkt dat het vanzelf verdwijnt maar dit gegeven heb ik nog nergens ter wereld bij wetenschappers EN producenten vernomen . Kernafval is naar beneden afgerond nog 10 duizenden jaren gevaarlijk . Nu blijkt dat containers met afval in de zee openbarsten stockeert men het afval in vaten onder de grond . Die vaten lekken en nu gaat men de kernafval in kleilagen opslaan . Wie zegt dat we over 100 jaar klei niet broodnodig hebben als grondstof voor één of andere levensnoodzakelijke uitvinding ?
Sorry maar ik vind dat U te vlot en te licht over dit onderwerp gaat...en ik heb geen affiniteit met één van de genoemde groepen opgesomd in het interview .
Gegroet
Wim Prové said…
This comment has been removed by the author.
Beste Wim Prové,
Uw argumenten zijn deels juist, echter de vergelijking met fossiele brandstof ontbreekt:
Erts tot uranium is een lange en vervuilende weg, vervuilender, of van grotere impact dan de productie van gas (fracking), steenkool, mazout,...??? Bouwen en ontmantelen van kerncentrales is niet CO2-neutraal, en de bouw van traditionele energiecentrales op gas of steenkool zijn dat wel??? Om een stap verder te gaan, wat is de impact van de productie/bouw van PV-panelen, windturbines, waterkrachtcentrales en stuwdammen, om nog maar te zwijgen over de productie van Li-ion en andere accu’s.
En wat betreft het afval: Maarten heeft gelijk.. de halflife van radioactief afval betekend per definitie dat dit ooit (uiteraard erg ver in de toekomst) weg zal zijn, en dus niet van blijvende aard.
Ik ben een groene jongen, ik probeer mijn afdruk zo klein mogelijk te houden, en ik ben ervan overtuigd dat ook kernenergie met de tijd verbannen moet worden, echter op vandaag is zij mogelijk bij de minst vervuilende manieren om energie op te wekken, en dus moet er rekening mee gehouden worden!
En ten slotte, de uitvinding waarvoor we broodnodig klei nodig hebben is een 100-tal jaar geleden al gebeurd: bakstenen..
Geachte heer Boudry,

Wat een verheugende ontwikkeling om dit standpunt van u in De Morgen te mogen vernemen. Na jarenlang aan de poorten van de groene kerk te hebben gerammeld, lijkt er nu eindelijk beweging te komen in denkpatronen die eigenlijk al sinds decennia verkalkt zijn.

Voor mijzelf ving deze beweging aan in 2009 toen ik, naar aanleiding van het lezen van het boek ‘Sustainable Energy Without the Hot Air’ van de helaas te vroeg overleden David MackKay, stuitte op een ontwikkeling waar ik tot dat moment nooit van had gehoord: het gebruik van thorium in gesmoltenzoutreactoren (of MSR’s voor molten salt reactors). Het kostte mij destijds de nodige moeite kaf van koren te onderscheiden, maar uiteindelijk raakte ik er van overtuigd dat deze technologie buitengewoon veelbelovend was, maar tot mijn verbazing bleek er bij de media geen enkele bereidheid aandacht te besteden aan deze ontwikkeling. Op deze ontwikkeling zal ik aanstonds terugkomen.

Aangezien deze reactoren, hoe anders ze ook waren, toch deel uitmaakten van een technologie die we maatschappelijk al min of meer in de ban hadden gedaan, voelde ik mij gedwongen ook mijn standpunt te bepalen ten aanzien van bestaande nucleaire technologie. Ik had dus voor het eerst een reden mij er echt in te verdiepen. Ik ben van de ene in de andere verbazing blijven vallen.

Hoewel ik dus begonnen was bij MSR’s, bleek bestaande kernenergie al veel veiliger en schoner dan ik ooit had gedacht. Ik grap nu wel eens tegen een publiek dat ‘als u zou denken dat alles wat u meent te weten over kernenergie niet klopt, zou u er wel eens niet ver naast kunnen zitten’. We hebben het als samenleving laten gebeuren dat we vrijwel alle berichtgeving over kernenergie en haar gevaren overlieten aan a) de sector en b) de antikernenergiebeweging. Kernenergie had geen vrienden, weinig bekwame woordvoerders, en bij de pers was een groot gebrek aan deskundigheid om kaf en koren in de berichtgeving te scheiden. In dit klimaat, dat overigens ook in Japan voor de tsunami heerste, kon een kernongeluk na de tsunami, zich in ieders hoofd vastzetten als een ‘kernramp’. Echter als het criterium voor ‘een ramp’ zou zijn dat er dan tenminste toch enkele doden zouden moeten vallen, dan is aan dat criterium voor Fukushima niet voldaan. http://www.unscear.org/unscear/en/fukushima.htmlUN

Dat er helaas toch doden te betreuren zijn, is niet het gevolg van de straling, maar juist het gevolg van de evacuatie. http://www.japantoday.com/category/national/view/post-tsunami-deaths-due-to-stress-illness-outnumber-disaster-toll-in-fukushima
Stralingsdeskundigen in Japan hebben het zeer betreurd dat ze niet in staat zijn geweest hun boodschap, namelijk dat er geen reden was tot paniek, aan het publiek over te brengen. https://www.newscientist.com/article/mg23431250-600-fear-is-the-killer-nuclear-expert-reveals-radiations-real-danger/
De in het artikel ook al aangehaalde George Monbiot, wilde na de ‘ramp’ schrijven over stralingsgevaar, en daarbij viel hem op dat enkele claims van antinucleaire activisten wel erg buitenissig en afwijkend van de wetenschap waren. Hij was diep geschokt toen hem duidelijk werd in welke mate er door bv Helen Caldicott gelogen was over de onbeperkte gevaren van straling. Een diepgaande analyse van haar argumentatie veranderde hem in enkele weken tijd van een tegenstander van kernenergie in een voorstander. http://www.monbiot.com/2011/04/04/evidence-meltdown/

In het Nederlandse taalgebied zijn er ook voorbeelden te vinden van dergelijke ‘deskundigen’ a la Caldicott, en één daarvan heeft oa veel invloed gehad op de perceptie van de CO2-footprint van kernenergie, een aspect dat in deze discussie ook naar voren wordt gebracht. Zij kwamen met zeer slechte cijfers, die na nader onderzoek echter onderbouwd bleken met oa een verouderde productietechniek voor verrijkt uranium die de energiebalans van kernenergie (en de CO2-uitstoot) een factor 10 vervormde. Een ander element van het onderzoek bleken aannames over de energiegebruik van de uraniummijnbouw in een bepaald land, die echter het energiegebruik van het gehele land waar de mijn was gevestigd bleken te overstijgen. Toch blijven antikerngroepen hardnekkig gebruik maken van dergelijke ‘deskundigen’.
Een aspect dat in vrijwel alle discussies over kernenergie een rol speelt is straling en met name de angst voor straling in lage doses. De wetenschap heeft op dit punt de laatste jaren niet stilgestaan, en steeds meer wetenschappers roepen inmiddels op om op basis van dit gegroeide inzicht tot een andere, soepeler normering te komen voor stralingsbelasting. We hebben ons feitelijk bang laten maken voor straling in doses die ruimschoots valt binnen de natuurlijk variatie in achtergrondstraling die overal ter wereld aanwezig is – en nog eens vele malen sterker wordt als wij onze onbezorgde vliegtripjes maken op tien kilometer hoogte. https://www.researchgate.net/publication/322665782_To_know_or_not_to_know_the_nuclear_question

En dan de kostprijs voor elektriciteit. Zelfs voor de bestaande technologie, en zelfs voor nieuwbouw in Europa, is de kilowattuur uit een kerncentrale voordelig als je deze op een realistische manier vergelijkt met andere CO2-vrije/arme opties, zoals de ecomodernistische ‘Mother for Nuclear’ Iida Ruishalme onlangs op haar blog liet zien. https://thoughtscapism.com/2017/11/27/nuclear-energy-is-the-fastest-and-lowest-cost-clean-energy-solution/

Toch verbleken de cijfers van huidige nucleaire technologie bij die van gesmoltenzoutreactoren. Toen ik, na er in 2009 op te zijn gestuit, voor het eerst rond 2012 trachtte hierover artikelen in de pers te krijgen, was mijn naïeve veronderstelling dat een technologie met zulke goede vooruitzichten (extreem schoon, zeer veilig te maken, realistisch te verwachten lage kosten voor energie) vanzelf wel zijn weg naar de media zou vinden. Het bleek dat de wereld zo niet in elkaar zat. Toen mij later bleek dat het Nederlandse onderzoek naar MSR’s wel eens een sleutelrol zou kunnen gaan spelen voor de wereldwijde ontwikkeling en ik begin 2015 de kans kreeg samen te gaan werken met wetenschappers die werken op dit terrein heb ik die niet laten lopen. Begin 2016 hebben wij, om hier effectief te kunnen zijn, de Stichting Thorium MSR opgericht, die als doel heeft wetenschappelijk getoetste en adequate informatie over deze technologie en haar ontwikkeling te verschaffen. Sindsdien zien wij een groeiende belangstelling, bij zowel publiek als politiek. Bij gelegenheden waar ik spreek, krijg ik eigenlijk maar één reactie: waarom doen we dit niet allang? Ook dat is een lang verhaal, maar ook deze informatie is te vinden op de website van de stichting: http://thmsr.nl/

Gijs Zwartsenberg
Maarten Boudry said…
@ Gijs Zwartsenberg,
Veel dank voor uw uitgebreide reactie en de literatuurtips. Dat zelfs iemand als Monbiot zijn kar keert, vind ik ook veelzeggend. Ik zal die MSR technologie eens nader onderzoeken, daar heb ik inderdaad nog nauwelijks iets van opgevangen. Ik heb op Twitter nog naar enkele onderzoeken verwezen die de Fukushima-'ramp' in perspectief plaatsen, en die aantonen dat kernenergie de meest veilige en minst vervuilende energie ter wereld is. Zelfs zonne- en windenergie zijn dodelijker.

Overigens kan ik me aansluiten bij de reactie van Sven Decaesstecker. Dat woordje "nagenoeg" stond daar niet zomaar. Geen enkele energieproductie is helemaal CO2-neutraal. Nucleair niet, maar zon en wind ook niet.

smartie said…
Inderdaad, kernenergie stoot minder CO2 uit dan steenkool- of gascentrales... maar je houdt echter geen rekening met het feit dat de totale CO2-uitstoot door elektriciteitsproductie in Europa vastligt door het 'emission trading scheme'. Jos Delbeke (zo'n beetje de vader van het EU ETS): https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/02/05/eu-klimaatexpert---het-is-beter-om-in-gascentrales-te-investeren0/
Erwin Lambrigts said…
Als kernenergie de minst vervuilende energie is, dan is het erg gesteld met alle ander vormen van energie. Er blijft afval over dat we niet beheersen en omdat we het niet beheersen steken we onze kop in het zand. We steken het onder de klei, alsof dat veilig is. Elke boer in de westhoek weet dat de grond leeft, bommen die meters diep zitten komen, nu nog, naar de oppervlakte. Is het juist om onze problemen na te laten aan onze kleinkinderen? Vroeger beheerste godsdienst het tijdsbewustzijn ; de Egyptenaren en Christenen, bijvoorbeeld, konden meesterlijk lijden in de verwachting dat het na de dood allemaal zou worden vergoed. In tegenstelling daarmee leven wij, met onze kapitalistische ideologie, zodanig in het hier en nu, elke seconde is al voorbij voor je er bewust van bent.

Deze discussie is er eigenlijk al een van het verleden, of van een toekomstig verleden : er wordt volop geëxperimenteerd en gezocht naar andere energiebronnen. Men probeert waterstof tot poeder te maken, een pilletje en je auto rijdt de hele dag. Men poogt laserstralen te bundelen en daar energie uit te halen.

Er zijn dus gelukkig mensen die beseffen dat onze huidige energiebronnen allemaal rotzooi veroorzaken en dus verder zoeken.
Mijnheer Trump mag dan wel het oxymoron "Clean coal" gebruiken, meer dan lachwekkend is dat niet.

In afwachting van propere of meer propere energie kunnen we leren beseffen dat we tussen verleden en toekomst staan. Alles wat we hebben en gebruiken komt ergens vandaan en gaat weer ergens naartoe. Als landschappen en hele steden en dorpen in gevaar komen om energie te winnen, zoals met het gas in Nederland, dan moeten we daar over nadenken. Als we geen blijf weten met kernafval ook. Elektrische auto's worden gepromoot maar we weten niet goed waar de elektriciteit moet vandaan komen. Dat is wel een beetje raar.






@ Maarten Boudry,
Graag gedaan,
Het klopt uiteraard dat momenteel geen enkele energieproductie helemaal CO2-neutraal is. Dat is wat ook de (verwante) discussies over EROEI zo lastig maakt. In principe is Energy Return on Energy Invested een natuurkundig begrip, maar in de praktijk zijn de 'systeemgrenzen' moeilijk aan te geven. En dus vaak politiek gekozen. Maar toch de moeite van het beschouwen waard. Als we nou dit lemma van Wikipedia nemen, dan kan ik aan de hand daarvan 'op een bierviltje' uitleggen waarom ik de ontwikkeling van MSR's zo belangrijk vind: https://en.wikipedia.org/wiki/Energy_returned_on_energy_invested.
Het lemma noemt voor (huidige, centrifuge-verrijkte) kernenergie een EROEI van 105. Ga dan uit van de (zeer conservatieve) aannames dat het winnen van de brandstof (thorium) evenveel energie kost, het bouwen van de centrale eveneens, evenals de overige energie-inputs, dan ga je toch 100 maal zoveel energie halen uit één kg gewonnen metaal (uranium vergelijk ik hier met thorium). Punt is nl dat we van het (natuurlijk) uranium maar ongeveer 1% kunnen gebruiken. In een goed ontworpen gesmoltenzoutreactor kun je het thorium 100% gebruiken. Dan mag je de EROEI vermenigvuldigen met 100, dus kom je op een EREOI van ruim 10.000. Daarmee zou het in één klap met afstand de laagste CO2-uitstoog per kWh hebben.
Groeten van een collega-filosoof
Oh ja, voor wie de ontwikkelingen rond gesmoltenzoutreactoren volgen wil:
http://thmsr.nl/ (het algemene verhaal over msr en de bekende discussiepunten)
https://articles.thmsr.nl/ (verslagen van oa ontmoetingen met startups)
https://www.facebook.com/thmsr.nl/ (oa aankondingen bijeenkomsten)
Twitter: @thmsr_nl (dito)
Mijn persoonlijke meningen geef ik op:
@g_zwartsenberg
Peter Verbeke said…
Het is enorm frustrerend om met de beleidsbepalers en de media in discussie te gaan over de kernuitstap. Ik twist al maanden op de Facebookpagina van Groen over de gevolgen hiervan, maar ze reageren steevast met halve waarheden, onjuiste argumenten of platitudes.

Ik ben dan mijn pijlen beginnen richten op Tommelein en zijn kabinet, maar wanneer je dieper wil ingaan op de materie nadat je hun standaard antwoord hebt gekregen negeren ze je straal.

Dan maar eens Wim Winckelmans van De Standaard gecontacteerd na alweer een kritiekloos artikel over de kernuitstap. Ook hij geeft eerst een gemakzuchtig antwoord en negeert dan een opvolgmail die wat dieper op zijn antwoorden ingaat. Wanneer ik hem vraag waarom hij nooit beslagen voorstanders van kernenergie aan het woord laat is zijn antwoord "De beslagen voorstanders van kernenergie zijn vandaag erg dun gezaaid, vrees ik".

Je zou haast gaan geloven aan een complot van de media en de politiek om alleen maar de pro-kernuitstap zijde te vertegenwoordigen. Nochtans gaan er veel stemmen op van mensen met meer wetenschappelijk inzicht dan onze politici en journalisten die zeggen dat kernenergie een belangrijke bijdrage kan (en moet) leveren aan het vertragen van de klimaatopwarming. De voorstanders van de kernuitstap blinken uit door hun gebrek aan dossierkennis (bvb. Groen) en het kritiekloos aanvaarden van bevooroordeelde studies (E3, Energyville, Greenpeace, ...) die zo lek zijn als een zeef.

Hoe zou deze discussie op een eerlijke en evenwichtige manier publiekelijk gevoerd kunnen worden waar voor- en tegenstanders eens in een tegensprekelijk debat zouden kunnen gaan?
Heeft ooit al eens één slimme gast gedacht aan thorium? Gesmolten-zoutcentrales? Enkele van onze huidige centrales zijn relatief gemakkelijk om te bouwen, voor relatief weinig geld. Ook kan de huidige “kernafvalberg” verwerkt worden...

Popular posts from this blog

Worden migranten echt 'ontmenselijkt'?

The Fallacy Fork: Why It’s Time to Get Rid of Fallacy Theory