Posts

Showing posts from June, 2018

'Onbehagen' op De Snijtafel

Image
De Nederlandse essayist Bas Heijne is zijn vooruitgangsgeloof kwijtgespeeld. Daar maakte hij de vierdelige docureeks 'Onbehagen' over voor VPRO, op basis van zijn gelijknamige boekje. Volgens Heijne leven we in een tijd van groeiend onbehagen: de breuklijnen in onze samenleving worden steeds groter, de wereld van vertrouwen en optimisme is verdwenen, en de verlichtingswaarden staan steeds meer onder druk. Is het allemaal nog wel de moeite waard om voor die idealen te vechten, zo vraagt hij zich letterlijk af, of moeten we ze op de schroothoop van de geschiedenis dumpen? In deze aflevering van videopodcast De Snijtafel (zie onder) was ik te gast om de eerste aflevering van de docu te fileren, samen met Kasper Jansen. De openingszin van Heijne is veelzeggend: "MIJN gevoel van onbehagen". De documentaire lijkt over de toestand van de wereld te gaan, maar in werkelijkheid gaat ze vooral over de gemoedstoestand van Bas Heijne zelf, die zijn eigen recente mismoedigheid op …

Worden migranten echt 'ontmenselijkt'?

Image
Toen in 1931 een pamflet verscheen met de titel '100 Auteurs tegen Einstein', liet de beroemde fysicus zich ontvallen: “Waarom 100? Als ik verkeerd was, had één auteur volstaan!” Dat het aantal ondertekenaars van een tekst niet noodzakelijk in verhouding staat tot de kwaliteit van de argumenten, toonden onlangs meer dan 1.100 academici, in een open brief getiteld 'Recht op menselijkheid gevraagd'.
In het huidige maatschappelijke discours, zo lezen we daarin, worden migranten 'ontmenselijkt'. De reden? Ze worden voorgesteld als onderdeel van 'vluchtelingenstromen' en 'migratiegolven', en sommigen willen zelfs 'een prijs op hen plakken'. In werkelijkheid zijn metaforen als 'golf' en 'stroom' perfect gangbaar om de beweging van grote groepen individuen te beschrijven. Wie pakweg googelt op 'stroom toeristen', krijgt tienduizenden zoekresultaten, zoals in deze kop van De Standaard: "Amsterdam wil stroom toeristen…