Posts

Showing posts from July, 2018

Nee, onze rechtsstaat wordt vandaag niet "volop gesloopt"

Als zelfs een vooruitgangsoptimist als Joël De Ceulaer gelooft dat het bergaf gaat met de wereld, hoe erg moet het dan niet gesteld zijn? In zijn weekendessay krijgt Joël een onverwachte opstoot van wat de Britse schrijver Matt Ridley 'keerpuntitis' noemt: de onweerstaanbare neiging om te geloven dat we op een 'scharnierpuntje' in de geschiedenis zitten (DM 28/7). Die aandoening is eeuwenoud: in elk tijdsgewricht zien mensen scharnieren, drempels en kantelpunten, en horen ze klokken die twaalf uur slaan. En als het begint te kantelen, gaat het doorgaans de dieperik in.
Maar Joël loopt te hard van stapel. Nochtans veegt hij eerst terecht de vloer aan met het doembeeld van de Nederlandse minister Stef Blok, die onlangs predikte dat een vreedzame, multiraciale samenleving onmogelijk is, wegens onze diepgewortelde biologische neiging tot xenofobie. Dat is inderdaad pertinente onzin. De etnisch homogene samenlevingen van weleer waren vele malen gewelddadiger dan de multi-e…

De overtuiging dat het bergaf gaat met de wereld is allesbehalve onschuldig

Image
De essayist Bas Heijne, winnaar van de P.C. Hooft-prijs en bekend als één van Nederlands grootste intellectuelen, is zijn vooruitgangsgeloof kwijtgespeeld. Dat zegt hij toch zelf. Hij maakte er onlangs de vierdelige docureeks Onbehagen over voor de Nederlandse VPRO, op basis van zijn gelijknamige bestseller.
Volgens Heijne leven we in een tijd van groeiend onbehagen: de breuklijnen in onze samenleving worden steeds groter, het vertrouwen en optimisme van weleer is verdwenen, en de verlichtingswaarden staan steeds meer onder druk. Is het allemaal nog wel de moeite waard om voor die idealen te vechten, zo vraagt hij zich af, of moeten we ze maar op de schroothoop van de geschiedenis dumpen?
Een tijdje geleden hebben wij samen een aflevering ingeblikt van de videopodcast De snijtafel, waarin we het cultuurpessimisme van Bas Heijne met cijfers en grafieken bestrijden. Nieuws is wat opvalt, en negatief nieuws springt meer in het oog, waardoor morele vooruitgang vaak buiten het blikveld va…