Als we het woord ‘hut’ afschaffen, waarom het daarbij laten?


In december opent het AfricaMuseum opnieuw de deuren. De antropologe Bambi Ceuppens, wetenschappelijk commissaris bij het museum, stelde een document op met taalaanbevelingen om de zaalteksten te herschrijven. Er zijn nog steeds talloze woorden, aldus Ceuppens, die onze koloniale en enge westerse visie op Afrika verraden. “Jungle” heeft bijvoorbeeld de associatie van een primitieve wildernis. Het document stelt “tropisch regenwoud” voor als alternatief. Een “tamtam” wordt een “spleettrommel”. Voor “slaaf” oppert Ceuppens het alternatief “mens die verhandeld wordt als koopwaar”. En ook het woord “hut” wordt beter vermeden: “We moeten af van het beeld dat iedereen in een hut woont in Afrika. Daarom stel ik in mijn richtlijnen voor om huis te gebruiken. Een algemene term is altijd beter.”

Dit is een gunstige evolutie. Aan “hut” kleeft inderdaad de connotatie van een soort primitieve en eenvoudige woning, alsof die minder comfortabel of minder duurzaam zou zijn dan onze westerse baksteenwoningen. Laten we consequent zijn. Als het een horizontale afscherming biedt tegen weer en wind, en als mensen er de nacht in doorbrengen, dan is het een "huis". Dat heeft als grote voordeel dat we niet langer discrimineren tussen mensen die in verschillende soorten woningen leven. Een traditionele Inuit woont dan in een "huis" (van ijs). De Khoisan wonen in "huizen" (draagbaar, van takken en rietmatten). En Queen Elizabeth woont ook in een "huis" (van steen, in Westminster).

Een mogelijk nadeel, waarover het museum zich nog even moet beraden, is dat de nieuwe termen misschien minder informatieve waarde hebben dan de oude koloniale alternatieven. Maar wat is er belangrijk voor een museum: onze geesten dekoloniseren, of ze volproppen met nutteloze kennis?

Zoals Ceuppens terecht stelt: “Een algemene term is altijd beter.” In het kader van het streven naar een inclusievere taal – en dus een inclusievere samenleving –zou ik durven voorstellen om huizen, tafels, broodroosters en museums vanaf nu allemaal “voorwerp” te noemen. De term “object” kan ook, maar die vind ik persoonlijk nogal objectificerend.

Deze taalhervorming is overigens ook welkom op andere domeinen. De gemeente Amsterdam stelde onlangs voor om het woord “homo” te vervangen door “homoseksueel persoon", omdat dat mensen niet herleidt tot enkel hun seksuele oriëntatie. Nog beter zou zijn “persoon die zich aangetrokken voelt door leden van hetzelfde geslacht”. Het woord “verkrachter” kunnen we dan weer vervangen door “persoon die met een andere persoon zonder diens toestemming seksueel contact heeft”. De besparing op woordenboeken is mooi meegenomen.

Bepaalde witte wetenschappers hebben geopperd – vanuit hun enge eurocentrische perspectief – dat zulke linguïstische hervormingen kunnen leiden tot de zogeheten “eufemisme-tredmolen”. Daarbij gaan nieuwe eufemismen uiteindelijk de negatieve connotaties van de oude woorden overnemen. Mensen kunnen dan bijvoorbeeld gaan denken dat “spleettrommel” een minderwaardige trommel is met een soort fysieke beperking. Maar dat probleem lossen we wel op wanneer het zich voordoet. De werkzekerheid voor linguïsten vaart er wel bij.

Er waren gisteren op Twitter een aantal onverlaten die spleettrommel maakten over deze taalhervormingen van het AfricaMuseum. Een zo’n geprivilegieerde witte man stelde voor om het woord ‘orwelliaans’ te vervangen door de frase 'het vervangen van woorden door omslachtige begrippen bij nationale instituten vanwege politieke motieven'. Maar welke huidskleur had George Orwell ook alweer? Ik dacht het ook.

(De Morgen, 5/9/2018)


Comments

banana4you said…
Ziehier mijn mail aan Dr. Bambi Ceuppens

Mevrouw,
U bent er terug in geslaagd om in de pers te komen.

Hieronder mijn twitter-antwoorden op Uw bijdrage in de https://twitter.com/deafspraaktv/status/1037424920857378822 van gisteren.
Als we ‘hut’ afschaffen, waarom het daarbij laten? Het gaat om zwart racisme tegen blanke kolonialen @deafspraak @africamuseumnl http://www.dm.be/s/axcadaf7ae/15wjnB via @demorgen
Bambi Ceuppens vindt #racisme dat in een hut in de jungle een boy van een Telastam Nederlands leerde. Nu leert een dienstbode van het Telavolk in een huis in het regenwoud Chinees. @africamuseumbe

Reeds na de lezing van Amarant in juni ll. had ik het vermoeden dat U de blanke koloniaal haat. Ik vraag mij af waarom.

Van 1980 tot 1985 woonde en werkte ik in Congo en bezocht er de slavernijen in Kalemie, de Kabila goudmijnen in Fizi, de Tela stam in Kasongo enz.
De resten van Zwarte onderdrukking waren er nog aanwezig. Handboeien van slaven (de handen van de gevluchte slaven werden verkocht als vangloon aan de bende van Tipo Tipp), de opstandige Muheliisten belemmerden de landbouw en Paters Spiritijnen likten hun wonden.
AUB ken uw geschiedenis en stop de idealisering van de Congolese maatschappij van voor de tijd van de Belgen.

Het viel mij toen op dat wij Vlamingen er geliefd werden en overal op de handen werden gedragen. Ik kon aan mijn boy en medewerkers alles vragen. Zij waren erkentelijk voor de vergoeding van het aangeboden werk.

Graag ontving ik nog een antwoord op mijn laatste mail.

Dank,
Luc Hellebuyck


Van: sohe@telenet.be
Verzonden: donderdag 9 augustus 2018 19:15
Aan: 'bambi.ceuppens@africamuseum.be'
CC: 'guido.gryseels@africamuseum.be' ; 'gie.goris@mo.be' ; 'Koen.Vlassenroot@UGent.be' ; 'herman@decroo-desguin.be' ; 'a.schoro@skynet.be' ; 'ivan.godfroid@rikolto.org' ; 'bobliv@skynet.be'
Onderwerp: RE: TAZ2018: Congo Tribunal

Mevrouw,
Mijn mail van 25 juli bleef onbeantwoord.
Ik wens toch door te gaan over Uw gedachtegang ivm koning Leopold II. Hieronder vind U ook de gepaste commentaar van Minister van Staat Herman De Croo, die meeleest.

1) Een Nederlands historicus Van Rossum bevestigd dat Nederland verkocht en verscheepte tussen de 550.000 en 850.000 tot slaaf gemaakten in het Atlantische gebied
https://nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_de_Nederlandse_slavernij#cite_ref-Rossum_14-0
http://www.slavevoyages.org/assessment/estimates

De ontvolking in het Congo Bekken in de 18de en 19e eeuw via de West kust moet dramatisch geweest zijn. Na 1860 verplaatste de trafiek zich na naar Oost-kust. Daar waren de Arabieren onder Tippo Tip de heersers van de slavenhandel. Zij werden geholpen door de Telelas (stam van Lumumba) in Maniema. Lees
1860 Ngongo Letelta: Esclave dans sa jeunesse, il gagna rapidement sa liberté et son indépendance parmi les esclavagistes ; il forma sa propre troupe, devenant l'un des proches de Tippo Tip.
https://fr.wikipedia.org/wiki/Ngongo_Leteta

2) Lees mee over hoe de Nederlanders gevluchte slaven aanpakten
Vangloon
Hoewel veel van de rebellen zich uiteindelijk vrijwillig overgaven, werden enkele nog gevangen voor de beloofde premies. Volgens het journaal van Van Hoogenheim werd er aan de indianen ƒ1074 uitbetaald voor levende rebellen en ƒ1080 voor 180 stuks afgekapte handen van rebellen die niet levend gevangen konden worden.
https://eenigheid.slavenhandelmcc.nl/trajecten-van-de-reis/west-indie/grote-slavenopstand-1763/

Beide wreedheden worden Leopold II te laste gelegd. Hij kan zich niet verdedigen vermits hij overleed in 1909. Gelieve hem deze wandaden niet te laste te leggen.

Tenzij U mijn thesis kunt weerleggen.

Ik wacht op een antwoord.

Mvg,
Luc Hellebuyck
0472611538




123 said…
Net als George Carlin - Euphimisms. Tot op de verkrachting analogie na.

Popular posts from this blog

Worden migranten echt 'ontmenselijkt'?

Niet N-VA, maar Groen zou tegen een kernuitstap moeten zijn