Posts

Showing posts from 2019

Hou op met die christofilie

Onlangs voerde ik een – wetenschappelijk volstrekt onverantwoorde – peiling uit op Twitter: ‘Welk van de volgende problemen wordt de grootste uitdaging voor onze samenleving de komende 50 jaar?’ Vier keuzeopties, 2.560 stemmen, Mijn eigen stem ging naar ‘klimaatopwarming’, het onderwerp van mijn column vorige week, maar dat antwoord strandde op de tweede plaats. Meer dan dubbel zoveel mensen bleken wakker te liggen van iets geheel anders: islamisering (de ande re opties waren ‘ongelijkheid’ en ‘populisme’). Dat resultaat bevestigt wat verkiezingsuitslagen al deden vermoeden, en wat ik zelf ervaar als ik lezingen geef over mijn laatste boek Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat. Veel mensen zijn bang – écht bang – dat hun kleindochters hoofddoeken zullen dragen en dat aanzwellende moslimhorden ons vroeg of laat zullen overrompelen.
De doemprofeten van het nakende ‘Eurabia’ – een Europees continent onder de knoet van de sharia – zijn tegenwoordig in elk Europese land te vinden. De i…

Geven klimaatactivisten écht om het klimaat?

Image
Een gedachte-experiment. Vandaag bevat onze atmosfeer ongeveer 410 deeltjes CO2 per miljoen deeltjes. Dat is gevaarlijk veel en de concentratie blijft stijgen. Stel dat er morgen een deus ex machina over ons neerdaalt, die op magische wijze al het overtollige CO2 (en andere broeikasgassen) uit de atmosfeer trekt. In één klap kunnen we terugkeren naar het pre-industriële niveau van zo’n 280 deeltjes. En stel dat deze technologische wonderoplossing ons toelaat om op dat gewenste niveau te blijven.
Natuurlijk zal dit niet gebeuren, maar wat een gelukzakken zouden wij zijn! De mensheid zou een collectieve zucht van verlichting slaken (en daarmee in één klap 270 ton CO2 uitademen). De hele mensheid? Volgens mij zouden vele activisten die vandaag de dag de klimaattrom roeren, stiekem een beetje teleurgesteld zijn. De reden: in wezen is klimaatopwarming voor hen slechts bijzaak.
Het klimaat dient vooral als breekijzer om datgene te bereiken waar hun harten echt van opspringen: radicale en a…

Waarom Joost van Spanje "fake experts" volgt

In zijn reactie op mijn column in NRC noemt Joost van Spanje me een “fake expert”. Geen onaardig visitekaartje. Probleem is dat zijn tekst stijf staat van non sequiturs en verdraaiingen. In werkelijkheid maakt Van Spanje ongeveer hetzelfde punt als ik in NRC, maar is hij te druk bezig met de ontmaskering van “fake experts” om dat door te hebben. In mijn column leverde ik kritiek op het veelgehoorde argument, vooral in Vlaamse media maar ook daarbuiten, dat centrumrechtse partijen de ‘weg effenden’ voor het Vlaams Belang door haar thema’s (en stijl) over te nemen. De redenering: als je ideeën van een radicale partij kopieert, zullen  mensen altijd het origineel boven de kopie verkiezen. Dat klinkt aannemelijk, maar het is een manke redenering. De centrumrechtse partij N-VA heeft het Vlaams Belang al eens kleingekregen (in 2014), door een geloofwaardig democratische alternatief te bieden voor bezorgdheden over migratie en islam. Mijn conclusie: het VB won ondanks, niet dankzij, de stoe…

Why Tom Holland was not wrong about Christianity (though his new book may prove otherwise)

It's always instructive to learn why someone changed their mind about something. It takes courage and intellectual honesty to admit having been wrong. After reading the title of this essay, I was all eager to discover why exactly the historian Tom Holland thinks he was wrong about Christianity. Unfortunately, he doesn’t really deliver on that promise. Just when it gets really interesting, his piece ends rather abruptly, leaving several issues dangling in the reader’s mind. It starts off with Holland vividly describing how, as a child, he was instinctively attracted to all things "glamorous, ferocious and extinct", from dinosaurs to ancient empires, and how he thought of the Christian God as the “po-faced enemy of liberty and fun”. I can relate to those sentiments. Like Holland, I've always found Roman and Greek antiquity to be infinitely more fascinating than the Christian middle ages (snore!). From the emperor Constantine onward, ancient history seems to become far …

Comment faire vaciller les partis d'extrême droite

Il y a deux semaines, la Flandre a donc à nouveau connu un "dimanche noir". La caractéristique des "dimanches noirs", selon le philosophe belge Maarten Boudry (Université de Gand) qui signe cette tribune dans le NRC Handelsblad, est que ceux qui expriment leur plus grand dégoût à ce sujet, constituent la principale raison qui perpétue cette tradition.

En 1989, le politicien progressiste Jos Geysels avait convaincu les autres partis de mettre en place ensemble un "cordon sanitaire" qui exclurait à jamais le parti du pouvoir. Le Vlaams Blok a ainsi pu soigneusement cultiver son rôle de victime. Quel plus beau cadeau pour un parti anti-establishment qu'une conspiration collective de l'ensemble de l'establishment contre lui? L'électeur souhaitant lever le majeur dans l'urne savait quel bulletin colorier. Le cordon "intellectuel" qui a entouré le Vlaams Block fut encore plus dommageable. Ce n'est pas seulement le parti lui-même…

De beste manier om het Vlaams Belang klein te krijgen

Een hardnekkige denkfout over de verkiezingsoverwinning van het Vlaams Belang vulde de afgelopen weken weer de kranten. De andere partijen zouden de ‘weg geëffend’ hebben voor Tom Van Grieken, door zelf hardere taal te spreken over migratie en door de angst voor de islam aan te wakkeren. Ze hebben de zwartzakken ‘naar de mond gepraat’ en ‘in de kaart gespeeld’, ze hebben hun ideeën ‘gemainstreamd’ en ‘overgenomen’. En zo kwam het Vlaams Belang aan zijn overwinning. De achterliggende gedachte is dat, als je mee opschuift in de richting van een radicale partij, die partij daar altijd van zal profiteren, omdat de mensen ‘het origineel boven de kopie’ verkiezen.
Deze stelling, uitentreuren herhaald, gaat zelden vergezeld van een argument. Het is redeneren bij wijze van metaforen: ‘de weg effenen’, ‘het bedje spreiden’, ‘in de kaart spelen’. Het klinkt intuïtief aannemelijk, maar het slaat nergens op. Pas dezelfde redenering eens toe op pakweg het klimaat: als andere partijen ook een klim…

Hoe je radicaal-rechtse partijen klein krijgt

Image
Twee weken beleefde Vlaanderen opnieuw een ‘zwarte zondag’ – de laatste was alweer een tijdje geleden. Voor het geval u onze roemruchte traditie niet kent: een zwarte zondag is een verkiezingsdag waarop het extreem-rechtse Vlaams Belang (voorheen Vlaams Blok) met grote winst gaat lopen en de traditionele partijen zware klappen krijgen. De eerste zwarte zondag vond plaats in 1991, toen het Vlaams Blok vanuit het niets tien extra zetels in het parlement veroverde en de grootste werd in Antwerpen. Daarna volgden nog pikzwartere zondagen in 2000 en 2004, toen het herdoopte Vlaams Belang (na een veroordeling voor racisme) bij de Vlaamse verkiezingen meer dan 24 procent van de stemmen binnenrijfde. En dus ook twee weken geleden.

Kenmerkend voor zwarte zondagen is dat zij die er hun grootste afschuw over uitspreken, de belangrijkste reden vormen waarom de traditie zich blijft verderzetten. In 1989 overtuigde de progressieve politicus Jos Geysels de andere partijen om samen een ‘cordon sanit…

Lettre à Anuna et Kyra (et aux étudiants pour le climat)

Image
Chères Anuna et Kyra,
Depuis que vous avez commencé à faire l’école buissonnière en faveur du climat, votre agacement a grandi face à la manière dont les politiciens vous traitent. Vous avez eu droit à des tapes sur l’épaule, à des embrassades, vous avez pris le thé avec le ministre, entendu de belles promesses et des mots encourageants, mais, de tout cela, il n’est rien ressorti. De leur côté, les médias s’intéressent surtout à des questions accessoires : combien êtes-vous, vos parents mangent-ils végétarien et votent-ils pour Groen, qui vous pousse à ces activités ?... Et là aussi, une bonne dose de belles paroles et de tapes sur l’épaule.
Je partage votre indignation. Des adultes vous bassinent avec des platitudes comme « votre engagement est fantastique » et vous traitent comme des enfants. Ce que, justement, vous n’êtes plus. Vous avez persévéré, enfoncé le clou et inspiré des dizaines de milliers de jeunes en Belgique et aux Pays-Bas à manifester pour le climat. Dernièrement, vous…

Hoe je het Vlaams Belang terug klein krijgt

Image
Gisteren schoof ik mee aan tafel bij De Zevende Dag om te discussiëren over de verkiezingsoverwinning van Vlaams Belang, met Apache-columniste Samira Atillah, scenarioschrijver Raf Njotea en oud-parlementslid voor Vlaams Blok Jurgen Verstrepen. Het was een constructief gesprek, en over veel zaken raakten we het eens, maar één cruciaal meningsverschil wil ik hier even toelichten. Samira Atillah, samen met vele anderen, legde de verantwoordelijkheid voor de forse winst van het Vlaams Belang bij de andere partijen, met name de N-VA. Die zou de 'weg geëffend' hebben voor Vlaams Belang door harde taal te spreken over migratie, door de angst voor de islam aan te wakkeren, en door moslims te demoniseren. Deze analyse weerklonk de laatste dagen in diverse media: de andere partijen maakten de grote fout dat ze het Vlaams Belang 'naar de mond praatten' of 'mainstreamden' of 'haar retoriek overnamen', want dat 'speelde het Vlaams Belang in de kaart'. De a…

God is dood, dus wij moeten zijn plaats innemen.

In de Griekse mythologie krijgt Pandora, de eerste vrouw op aarde, een geheimzinnige doos van de god Zeus, met het uitdrukkelijke gebod om die vooral gesloten te laten. Maar Pandora kan haar nieuwsgierigheid niet bedwingen. Ze opent de doos heel even en sluit hem snel weer, maar het is te laat. Ziekte, dood, pijn en ellende ontsnappen en teisteren sindsdien de wereld. In de joodse en christelijke traditie kennen we een gelijkaardig verhaal. In het aards paradijs worden Adam en Eva verleid door een sprekende slang om een hap te nemen uit de appel (of een andere vrucht) van de boom van Kennis. Dat doen ze, net zoals Pandora, tegen het strenge verbod van hun god in. Ook hier zijn de repercussies verstrekkend: Jahweh verstoot het mensenpaar uit zijn paradijs en laat een cherubijn met een vlammend zwaard postvatten aan de ingang, zodat de terugkeer voorgoed onmogelijk wordt. De mens en zijn nageslacht zijn vervloekt: vanaf nu moeten ze zwoegen, in het zweet huns aanschijns, om voedsel te …

Disbelief About Belief. Why Secular Academics Do Not Understand the Motivations of Religious Fundamentalists

The Dutch newspaper Financieel Dagblad recently published a rather disturbing interview with a former member of the Hofstad Network, a jihadist group that was active in the Netherlands in the first few years of this century. This ex-Islamist, named Jason Walters, threw a hand grenade at police during a raid in The Hague in 2004, and was sentenced to 15 years imprisonment in 2006 for his part in terrorist activities. However, Walters deradicalized himself in jail, mostly by studying the natural sciences and reading philosophers such as Plato. First he disowned the ideology of jihadism, then he renounced the Islamic faith itself. He is currently conducting research into the social networks of jihadism as an academic at Leiden University. One of the most remarkable parts of the interview is his opinion about the work of his academic colleagues. According to Walters, the studies and theories that they have been publishing for many years about radicalization and salafism are "complete…