Posts

Showing posts from January, 2019

In Memoriam voor Etienne Vermeersch (1934-2019)

“Als God bestaat, dan zal ik hem op het matje roepen”, zo luidde het onverbiddelijke oordeel van Etienne Vermeersch over het probleem van het kwaad voor godsgeloof. Nooit eerder heb ik zo hard gehoopt dat God bestond, al was het maar voor één dag, dan wanneer ik begin deze week vernam dat Etienne was overleden.
Aan de atheïstische filosoof Bertrand Russell werd ooit de vraag gesteld wat hij zou zeggen indien hij na zijn dood voor God zou verschijnen. Russells antwoord: ‘Sir, you did not give us enough information’. Etienne zou wellicht zo hoffelijk niet zijn. Ik stel me voor hoe hij de Almachtige onversaagd met rationele argumenten zou bekampen, unguibus et rostro, met klauwen en bek, zoals hij dat ettelijke malen met arme stervelingen hier op aarde deed. Misschien zou hij God doen inzien, via onwrikbare logische redenaties, dat Hij niet kan bestaan, waarop Hij terstond weer zou verdwijnen, in een wolk van logische ongerijmdheid. Een goede God zou nooit een wereld met zoveel lijden s…

De naïviteit van de klimaatspijbelaars, tegen wil en dank doodgeknuffeld door het establishment

Op de tweede protestdag van Youth for Climate, donderdag in Brussel, kwamen liefst 12.500 spijbelende jongeren af. En toch, vreest filosoof Maarten Boudry, slagen ze er niet in om echt rebels te zijn. “Er is al lang progressieve consensus over het klimaatprobleem. Iedereen vindt die jongeren sympathiek.”
Het spijbelprotest is begonnen met de Zweedse scholiere Greta Thunberg, donderdag stonden in de Brusselse straten al meer dan 12.500 protesterende leerlingen. Wordt deze beweging structureel of is ze, zoals critici beweren, vooral een sociale­media­hype?
Maarten Boudry: “Ik heb natuurlijk geen glazen bol, maar het zou me verwonderen mocht dit een structurele beweging worden. Zelfs de Occupy-beweging (een internationale protest­beweging tegen sociaal-economische ongelijkheid, LD) is na een tijdje weer uitgedoofd, zonder dat het tot noemenswaardige hervormingen gekomen is.”
Het onderwijs draagt maatschappelijke betrokkenheid hoog in het vaandel. Is het hypocriet, zoals nogal wat leerlinge…

Onderdrukten aller landen, verenigt u!

Over welk spook werd de afgelopen drie jaar 82 keer geschreven in de grote kranten, maar vóór 2012 slechts één keer? U raadt het vast: het was het spook genaamd ‘cultuurmarxisme’ (Telling in Vrij Nederland, 12/12/18). Het zou gaan om het marxisme in een nieuwe gedaante. Thierry Baudet had er de mond van vol, evenals Steve Bannon, voormalig adviseur van Donald Trump. De Britse journalist en provocateur Milo Yiannopoulos weidt erover uit, net zoals de katholieke opiniemaker Andrew Sullivan. De cultuurfilosoof Sid Lukkassen schreef er een heel boek over (Avondland en identiteit), en Paul Cliteur stelde er dit jaar een bundel over samen (Cultuurmarxisme).
In ‘weldenkende’ kringen klinkt het dat Cliteur, Lukkassen, Baudet en Bannon, welnu, spoken zien. De Groene Amsterdammer heeft het over een „hersenspinsel van paranoïde rechts”, dat teruggaat tot propaganda van de nationaalsocialistische NSB. Ook in Vrij Nederland werd de hele zwik afgedaan als een „obscure complottheorie”, een fantoom da…

Wil het echte spook nu opstaan?

Ik ben niet verknocht aan de term ‘cultuurmarxisme’, zo schreef ik in mijn essay over de culturele erfenis van Marx. Als je er allergisch aan bent, mag je voor mijn part de term ‘identitair marxisme’ gebruiken. De kern van de zaak is dat er vandaag gemuteerde marxistische denkschema’s doorschemeren in ons identiteitsdebat. Toch probeert Stijn Klarenbeek de discussie terug naar dat vermaledijde woord te trekken, om nogmaals triomfantelijk aan te tonen dat het echt wel de nazi’s waren die het woord als eerste gebruikten. Aan de inhoud van mijn betoog wijdt Klarenbeek geen woord. “Waarom zeg je niet gewoon dat je tegen links bent?”, vraagt hij mij retorisch? Dat is eenvoudig: omdat ik niet tegen links ben. Ik wil mee strijden tegen onderdrukking en discriminatie, maar niet op basis van de binaire simplismen die activisten aan Marx hebben ontleend.

Hubert Smeets is wel bereid om in te gaan op mijn inhoudelijke betoog. Helaas herleidt hij mijn beschrijving van cultuurmarxisme tot ‘binair d…

De weg naar de hemel ligt (soms) geplaveid met slechte bedoelingen

Toen ik nog in een katholiek knapenkoor zong, kweelden wij rond deze tijd van het jaar het Vlaamse kerstlied Door de liefde wilt ontwekken. Ik weet niet of dit prachtige lied bij jullie protestantse dwaallichten bekend is, maar het refrein gaat als volgt: „Vrede, vrede, vrede op aard aan alle mensen, die van goede wille zijn”. Wat precies voor mensen van slechte wil was weggelegd, bleef onduidelijk. Maar los daarvan, waren we allemaal maar van goede wil!

Nochtans kan je ook met veel goede wil domme dingen doen of zelfs kwaad bestendigen. De weg naar de hel, zo luidt de boutade, ligt geplaveid met goede bedoelingen. Eén van de meest verfrissende stromingen in de filosofie van de afgelopen jaren is het ‘effectief altruïsme’. Die beweging stelt dat je om de wereld te verbeteren niet enkel je hart moet volgen, maar vooral ook je hoofd moet gebruiken. Effectieve altruïsten kijken naar harde resultaten, zoals aangetoond door gecontroleerde wetenschappelijke studies, want goede bedoelingen …