Humor is een dekmantel voor racisme


De strijd tegen institutioneel racisme in onze samenleving behaalde deze week een grote overwinning. De organisatoren van Zwarte Cross beslisten dan toch om verschillende islamofobe en racistische bordjes van hun festivalweide te verwijderen, na protest op sociale media door onvermoeibare activisten. (Trigger warning: ik zal in deze column noodgedwongen enkele racistische uitlatingen moeten citeren).

‘Leve de kleurling!’, lazen we op een doek, naast de beeltenis van een Oempa Loempa. En boven een snackbartentje werd het nog grover: ‘Allah’s afbakbar’. Toen geduldige racismebestrijders hen daarop aanspraken, gaven de organisatoren eerst niet thuis: „Het is allerminst de bedoeling om iemand te beledigen of te discrimineren. Integendeel zelfs.” Allerminst! De borden zouden gewoon ‘bedoeld’ zijn als geestige kwinkslag, en het festival ‘bedoeld’ als inclusief. Maar zoals de antropoloog Martijn de Koning (zelf wit, maar dat is hem vergeven) deze week opmerkte: ‘bedoelingen’ doen er niet toe bij zulke racistische uitlatingen. Intenties zijn gemakzuchtige excuses waarachter witte onderdrukkers zich verschuilen. Racisme gaat niet om de intenties van de dader, maar om de gevoelens van het slachtoffer. Als iemand het als racisme aanvoelt, dan is het ook racisme.

Witte mensen die dat oneerlijk vinden, getuigen van wat men in de literatuur ‘witte fragiliteit’ noemt, het onvermogen om je eigen racisme onder ogen te zien en schuld te bekennen. Om, als je geschoren wordt, stil te zitten. In de regel geldt: hoe meer argumenten je aanhaalt om aan te tonen dat je niet racistisch bent, hoe fragieler.

Een voorbeeld is de witte Nederlander Huub Bellemakers, uitgerekend van de ‘progressieve’ partij GroenLinks. Die vond het islamofobe bordje ‘Allah’s afbakbar’ toch niet zo erg, want bij Zwarte Cross wordt ook met het christendom gelachen. Bellemakers verwees daarbij naar een ander bordje op het festival: ‘Zwarte Cross slechtste event sinds de kruisiging van Jezus Christus’.

Natuurlijk mag je met het christendom spotten, meneer Bellemakers, want dat is een witte godsdienst. Moslims daarentegen zijn gekleurde mensen, die in Nederland elke dag onder het juk van institutioneel racisme en wit suprematiedenken moeten leven. Blijkbaar beseffen witte mensen als Bellemakers niet dat academische onderzoekers sinds enige tijd ontdekt hebben dat de ‘islam’ eigenlijk een ras is. Blijkbaar hebben zij nog nooit gehoord van intersectionaliteit, een nieuwe vorm van activisme waarbij je groepen ontziet naarmate ze een hogere (dus eigenlijk lagere) slachtofferscore hebben. Met een witte vrouw mag je à la limite nog lachen, maar met een donkere vrouw zeker niet. En een zwarte, lesbische, transgender moslima is altijd boven elke vorm van humor verheven. Het is overigens helemaal niet neerbuigend om te doen alsof gekleurde mensen langere tenen hebben – het is gewoon een kwestie van respect voor zwakkere groepen.

Toegegeven, intersectioneel denken is niet altijd even makkelijk. Wit zijn is niet enkel een huidskleur, maar vooral een manier van denken. Neem Özcan Akyol, de columnist van het Algemeen Dagblad. Die heeft op het eerste gezicht een wat bruinere huidskleur, maar in zijn column van dinsdag bestempelde hij de activisten die de Zwarte Cross aanvielen als ‘humorloze engerds’, gewoon omdat zij zich om slachtoffers van racisme ontfermen. Akyol heult dus met witte supremacisten en islamofoben, wat betekent dat hij een huisallochtoon is, een identitaire bounty: bruin van buiten, wit van binnen. Een beetje zoals Martijn de Koning, maar dan andersom.

En dat racismebestrijders ‘humorloos’ zijn, mag geen verwijt heten. Al te vaak is humor een witte dekmantel om kwetsbare groepen te stigmatiseren, uit te sluiten en zwart te maken. Als witte mensen de strijd tegen racisme willen steunen, kunnen ze (behalve hun privileges en witte schuld erkennen) humor beter afzweren. Strikt gezien is het niet ondenkbaar dat sommige grappen geen enkele minderheid kwetsen, maar het is op voorhand onmogelijk te voorspellen welke onherstelbare emotionele en psychische kwetsuren je zal toebrengen, ongeacht je zogenaamde ‘bedoelingen’. Beter is het om humor veiligheidshalve volledig te mijden. En ‘satire’, dat geniepige sluipgif van witte onderdrukkers, al helemaal.



Comments

Unknown said…
Beste Maarten,

Fascinerend artikel en het is voor het eerst dat ik van intersectionaliteit hoor. Het woord reist momenteel rond door mijn hersencellen en heeft nog geen landingsplaats weten te vinden. Ben een groot voorstander van het rekening houden met de gevoeligheden van een individu, godsdienst of bevolkingsgroep, zeker als het grensgebied van de grap onduidelijk is. Te vaak wordt humor verward met kundigheid over het onderwerp. Om humor naast een meetlat van “slachtofferscore” te leggen, voelt echter ongemakkelijk. Dat het beter is om humor veiligheidshalve te mijden duwt mij zelfs het instabiele gebied van de twijfel in. De reden hiervoor is dat ik boek heb geschreven over racisme en ongelijkheid, naar ik dacht met de nodige kundigheid. Dit zijn wellicht onverstandige thema’s voor een witte auteur die in Zuid-Afrika is geboren tijdens de hoogtijdagen van de Apartheid, zeker aangezien ik het met veel (Nederlandse) humor combineer. Tot vandaag bevond het boek zich aan de goede kant van de strijd tegen racisme. Althans, dat dacht ik, totdat de intersectionaliteit zijn intrede deed. Nu twijfel ik sterk, waarvoor dank. Alleen hoe vinden mijn hersencellen een antwoord? Ik kan maar één manier bedenken: het boek voorleggen aan een filosoof aan de Universiteit Gent. Daar ken ik er helaas niet veel van, dus vandaar mijn onbeschaamde vraag: zou u mijn boek willen lezen? Ik stuur het kosteloos als paperback of e-book toe. Het enige wat ik vraag is uw eerlijke mening. Reactie wordt enorm gewaardeerd. Met vriendelijke groeten, Marco Driehuizen (mail svp naar: dewereldvannelson@hotmail.com)
Unknown said…
Academicie zijn verworden tot volgers van de linkse kerk waar hoor en wederhoor gelijk staat met godslastering.
Als je bedenkt dat de islam een ras is wordt het tijd voor een grondig onderzoek naar hersenafwijkingen. De islam is een ideologie met een staatkundige geloofsrichting, de islam is de staat, de sharia, de jihadisten en de haattempels alwaar het staatshoofd dicteert wat er wel en wat er niet mag wrden verkondigd. Scheiding tussen kerk en staat bij de islam is ondenkbaar. Feitelijk kunnen we vaststellen door de islam hier de vrije hand te geven laat je vrijwillig een islamitische staat binnen de natie toe, of tewel een staat binnen een staat.
En dan de lachwekkende burkabuddies, tenen krommend en nog stupide ook. Dachten die Leninistische indoctrinanten nu echt dat zo'n salafistische geiten/schapen knuffelaar zijn harem gaat mee geven aan zo'n witte ongelovige,dan heb je echt shit for brains in je bovenkamer.
Koran 2:191 En doodt hen, waar gij hen ook ontmoet en drijft hen uit, vanwaar zij u hebben uitgedreven; want vervolging is erger dan doden. En bevecht hen niet nabij de heilige Moskee, voordat zij u daarin bevechten. Maar indien zij u bevechten, bevecht hen dan - zo is de vergelding voor de ongelovigen.
Koran 2:193 En bestrijdt hen, totdat er geen vervolging meer is en de godsdienst alleen voor Allah wordt. Maar indien zij (met strijden) ophouden, dan is er geen vijandelijkheid meer toegestaan, behalve tegen de onrechtvaardigen.
Dit zijn nog maar 2 van de vele oproepen tot geweld tegen niet moslims

Uknonw said…
Beste Marco

Dit artikel was bedoeld als satire. Het beangstigt me om te zien dat iemand, onmiddellijk na het lezen over het concept intersectionaliteit, overtuigd raakt dat hij zijn hele visie op humor aan moet passen.

Intersectionaliteit past in de postmoderne kraam, en is een concept waarmee je, afhankelijk van de invalshoek, vrijwel alles kan verdedigen, zelfs hardnekkig racistische ideeën.

Tegenwoordig wordt het veelal gebruikt door zogezegd links/progressieve types, die het gebruiken voor een identitaire logica. Deze identitaire logica, ongeacht van links of rechts, is een van de grote drijfveren achter polarisering in de huidige samenleving.

Popular posts from this blog

Brief aan Anuna De Wever en Kyra Gantois

The Fallacy Fork: Why It’s Time to Get Rid of Fallacy Theory

We zijn veel te lief voor extreemlinks: Over het dempen van ideologische beerputten