Posts

De morele plicht om in de kaart van je vijand te spelen

(De Morgen - 8 mei 2015)
Hoe meer bootvluchtelingen we redden, hoe meer mensensmokkelaars verdienen. Het was één van de vaakst gehoorde argumenten tegen de herinvoering van reddingsoperaties op de Middellandse Zee: we mogen niet in de kaart van de mensensmokkelaars spelen. Natuurlijk zijn reddingsacties begrijpelijk vanuit humanitair oogpunt, aldus staatssecretaris Theo Francken, maar “ze zullen de mensensmokkelaars alleen maar rijker maken”. De ratio moet primeren op het gevoel.
Laat ons eerst aanstippen dat Francken de feiten wellicht aan zijn kant heeft. Mensensmokkelaars geven zelf toe dat hun bedoeling niet is dat hun gammele bootjes de Europese kust bereiken, maar eerder dat ze onderweg worden opgevist door de Italiaanse kustwacht, of door werkers op een boorplatform, of door vissers. Hoe dichter onze reddingsschepen bij de kust van Libië varen, hoe kleiner de kans op verdrinking voor de inzittenden, hoe minder brandstof de smokkelaars moeten meegeven, en dus hoe meer klandizie. L…

Laudatio Zesde Vijs / (pdw)trofee van SKEPP 2014

Ministers van volksgezondheid in België geven sinds 1999 een vergiftigd geschenk aan elkaar door. Dat geschenk werd ineen geknutseld en verpakt door de toenmalige minister van Volksgezondheid Marcel Colla, en betrof een wettelijke kader voor de erkenning van zogenaamde niet-conventionele geneeswijzen, als daar zijn: homeopathie, chiropraxie, osteopathie en acupunctuur. Ook meer exotische genezers mochten zich aandienen. Die wettelijke regeling was volgens Colla nodig om de bevolking te beschermen en “goede kwaliteit te verzekeren”. De betere kwakzalver, zo u wil.
De wet was echter een miskleun vol onduidelijkheden en bleef meer dan 10 jaar dode letter. Een groep osteopaten verloor echter het geduld en dagvaardde de Belgische staat voor deze nalatigheid. De rechter veroordeelde de Staat in 2010 tot een dwangsom van 5000 euro per maand, omdat hij – de Staat – de osteopaten een kans op erkenning bleef ontzeggen.
De regering schoot wakker. Ijlings werden commissies en vergaderingen belegd, …

Dioxine redde 10.000 diabeten!

(De Standaard, 20 april 2015, met Wietse Wiels, Luc Bonneux en Wim Betz)
Petra De Sutter valt ‘dogmatici van de wetenschap’ aan die zich op Twitter kritisch uitlieten over de stelling van Nik Van Larebeke – overgenomen door zowat elk nieuwsmedium van het land – dat de dio­xinecrisis 20.000 extra kankers heeft veroorzaakt (DS 14 april) . De argumenten van deze ignobele onbekenden haalt ze niet aan. Wel stelt ze dat ‘afwezigheid van bewijs van verschil’ niet gelijk staat aan ‘bewijs van gelijkheid’. Dat je bijvoorbeeld niet hard kunt maken dat dioxinekippen of gsm-straling kanker veroorzaken, wil volgens haar niet zeggen dat er niets aan de hand is. Wie dat toch meent, zou zich bezondigen aan ‘dogmatisch geloof’ (DS 16 april)
Dat klopt niet. Dat we na lang zoeken geen bewijs vonden voor het monster van Loch Ness, is wel degelijk een reden om aan te nemen dat het niet bestaat. Idem voor klopgeesten, ontvoeringen door aliens en – jazeker – de link tussen gsm-straling en kanker. Daar hoef …

Bestaat de wereld?

(Filosofie Magazine - Column maart 2015)

Niet alleen wetenschap, maar ook filosofie boekt vooruitgang. Daar ben ik op goede dagen van overtuigd. Niettemin dreef de inhoudsopgave van het vorige nummer van Filosofie Magazine mij tot lichte wanhoop. Waarom bestaat de wereld?, de filosofische detective van Jim Holt, prijkte er naast Waarom de wereld niet bestaat van Markus Gabriel. De wereld heeft de mens gebaard, en de mens de filosofie. Maar na 2500 jaar weten filosofen nog steeds niet of zij al dan niet bestaat?

Mijn vooruitgangsgeloof verbleekte verder bij het interview met Gabriel. Eenhoorns en heksen, aldus de Duitse wereldloochenaar, krijgen voor elkaar waar de wereld in faalt: zij bestaan wél, zelfs bij ontstentenis van een wereld om in te verwijlen. Gabriel, rijzende ster aan het filosofische firmament, bedrijft een vorm van ‘democratische filosofie’ voor het grote publiek. Dat klopt: iedereen kan kromdenken zoals Gabriel. De kunst is om ermee weg te komen.

Ziehier het gouden rec…

Iedereen veralgemeent (of toch bijna)

(De Morgen - 28 maart 2015)

Ze  hebben een "gesloten cultuur", meneer! En dat niet alleen: ze zijn bovendien "niet bijzonder gul en gastvrij", en ook nog eens "knorrig". Tiens, heeft de schaduwpremier op het Schoon Verdiep nog wat nagetrapt naar de Antwerpse Berbers, sedert zijn passage bij 'Terzake'? Nee hoor: aan het woord is de Leuvense rector Rik Torfs, in een opiniestuk over... "de Vlamingen". Blijkbaar delen wij onze "gesloten cultuur" met onze Berberse vrienden. Dat moeten ze daar in het Rifgebergte hebben horen waaien - geen wonder dat ze naar hier uitweken. Met die integratie kan het niet meer stuk!

Nu hoor ik u zeggen: Torfs is zelf een Vlaming, hij mag dat zeggen. Als hij onder zijn eigen gordel wil meppen, dan moet hij maar op zijn tanden bijten. Maar een rapport voor de Franse commissie Buitenlandse Zaken uit 2012 windt er nog minder doekjes om: "Vlamingen zijn egoïstisch, ondankbaar, intolerant en fascistisch…

Laat de eclipsscepticus uw pret niet bederven

(De Morgen, 20 maart 2015)

Filosoof Thales van Milete was de eerste die een zonsverduistering kon voorspellen, althans volgens geschiedschrijver Herodotus. Als zijn overlevering klopt, moet dat op 28 mei van het jaar 585 voor onze tijdrekening zijn geweest. De tijdgenoten van Thales, de Meden en Lydiërs, die op dat eigenste moment een veldslag uitvochten, waren danig met verstomming geslagen door zijn voorspelling dat ze prompt hun strijdgewoel staakten en een bestand sloten. De kans dat vandaag na de zonsverduistering - rond 10.30 uur - de wapens zwijgen, pakweg in Oekraïne, lijkt helaas eerder gering.

Tegenwoordig halen velen de schouders op bij zo'n aangekondigd natuurwonder. Een zonsverduistering voorspellen? We weten toch ook wanneer Pasen dit jaar valt? So what? Journalist en lastpost Joël De Ceulaer, nochtans een minnaar van de wetenschap, mocht op Radio 1 de kniesoor uithangen: genoeg had hij van die eclipsheisa! Zal het hem worst wezen dat de maan morgen een hap uit de z…

De student en de coelacant

(De Morgen - 3 maart 2015)
De coelacanth is een kwastvinnige vissoort waarvan het laatste exemplaar, zo meenden biologen lange tijd, aan het einde van het Krijt rondzwom, ongeveer 66 miljoen jaar geleden, toen een inslaande asteroïde drie kwart van alle levende soorten van de aard- en zeebodem wegvaagde. Tot een Zuid-Afrikaanse biologe in 1938 tot haar stomme verbazing een vers exemplaar ontdekte in de netten van een lokale visser. Organismen die er al miljoenen jaren uiterlijk hetzelfde uitzien, staan bekend als “levende fossielen”. Alsof ze uit het paleontologisch museum zijn ontsnapt en tot leven gewekt. In mijn studententijd liepen ook een aantal levende fossielen rond: studenten die al sinds mensenheugenis in dezelfde aula’s vertoefden en dezelfde cursussen doorploegden, alsof de tijd was blijven stilstaan. Velen overleefden hun eigen proffen. Op deze eeuwige studenten, zo kopte De Morgen gisteren, wil Minister Hilde Crevits (CD&V) nu de “jacht openen” (DM 2/3). In feite is h…