Posts

Een dispuut over het geslacht der schapen

Naar schatting 35.000 schapen in ons land wacht eind september een onzeker lot. Worden ze gekeeld in erkende slachthuizen, onder toezicht van professionele slachters? Bloeden ze leeg in tienduizenden Vlaamse badkuipen? Worden ze verdoofd eer de slachter toeslaat, of zullen ze bij volle bewustzijn zijn, met de kop richting Mekka? Zelfs het tijdstip van hun executie is nog onzeker: de datum van het islamitische offerfeest wordt pas een tiental dagen op voorhand bekend gemaakt.
De ingebrekestelling door 48 moslimorganisaties aan het adres van minister Ben Weyts, naar aanleiding van diens beslissing om onverdoofd slachten op tijdelijke slachtvloeren te verbieden, leest bijwijlen als een onuitgegeven manuscript van Franz Kafka. Het document houdt het midden tussen een oeverloos juridisch steekspel en een theologisch dispuut over het geslacht der engelen. Of in dit geval der schapen.
Wat is de kwestie? De religieuze slachting in het kader van het islamitische offerfeest moet volgens de mosli…

Maleisische mysteriezucht

(De Morgen - 31 juli 2015)

Vreemde stippen op de radar. Een laatste telefoontje van de copiloot naar een mysterieus nummer. Een mogelijk signaal van de zwarte doos. Bewoners van het eiland Kudahuvadhoo die het vliegtuig hadden gezien, maar door de autoriteiten werden afgewimpeld. 

De afgelopen maanden werd mijn mailbox overspoeld door een niet aflatende stroom aan berichten over de vermiste vlucht MH370. Het was een aaneenschakeling van nieuwe wendingen, nakende doorbraken, wilde hypothesen en geheimzinnige sporen. Het zoekgebied mocht geen meter worden verplaatst, of de media grepen naar de blokletters: ‘Nieuwe zoekpiste! Doorbraak nabij! Spoor dan toch niet bijster!’
De wildste complottheorieën deden de ronde: de Australische regering hield informatie verborgen, het vliegtuig werd neergehaald tijdens een militaire operatie in de Zuid-Chinese Zee, de passagiers werden naar een geheime basis in Rusland geleid… De theorieën over ontvoeringen door ufo’s laat ik hier nog buiten beschouwing.…

De gokkersdwaling

(Column Filosofie Magazine - juni 2015)
In Onder professoren van W.F. Hermans bezoeken professor Rufus Dingelam en zijn vrouw Gré het casino in Monaco. Aan de roulettetafel laat Gré zich ontvallen: ‘Weet je wat het geheim is? Je moet gewoon een beetje opletten welk nummer lange tijd niet is uitgekomen. (…) Als er een hele tijd een niet is uitgekomen, dan wordt de kans dat die uitkomt steeds groter, anders zou hij achter raken.’ Ziehier de redenering die bekend staat als de gokkersdwaling. De vergissing van Gré? Een roulettewiel heeft geen geheugen. Bij elke draai aan het wiel blijft de kansverdeling dezelfde (1 kans op 38 vakjes). Je kunt je winstkansen dus niet verhogen door in te zetten op een nummer dat ‘achterblijft’.
In How The Mind Works betoogt Steven Pinker echter dat Gré nog zo gek niet was. In de natuurlijke omgeving waarin onze voorouders leefden, aldus Pinker, kennen veel gebeurtenissen een ‘risicofunctie’: opeenvolgende gebeurtenissen zijn niet statistisch onafhankelijk, ma…

De morele plicht om in de kaart van je vijand te spelen

(De Morgen - 8 mei 2015)
Hoe meer bootvluchtelingen we redden, hoe meer mensensmokkelaars verdienen. Het was één van de vaakst gehoorde argumenten tegen de herinvoering van reddingsoperaties op de Middellandse Zee: we mogen niet in de kaart van de mensensmokkelaars spelen. Natuurlijk zijn reddingsacties begrijpelijk vanuit humanitair oogpunt, aldus staatssecretaris Theo Francken, maar “ze zullen de mensensmokkelaars alleen maar rijker maken”. De ratio moet primeren op het gevoel.
Laat ons eerst aanstippen dat Francken de feiten wellicht aan zijn kant heeft. Mensensmokkelaars geven zelf toe dat hun bedoeling niet is dat hun gammele bootjes de Europese kust bereiken, maar eerder dat ze onderweg worden opgevist door de Italiaanse kustwacht, of door werkers op een boorplatform, of door vissers. Hoe dichter onze reddingsschepen bij de kust van Libië varen, hoe kleiner de kans op verdrinking voor de inzittenden, hoe minder brandstof de smokkelaars moeten meegeven, en dus hoe meer klandizie. L…

Laudatio Zesde Vijs / (pdw)trofee van SKEPP 2014

Ministers van volksgezondheid in België geven sinds 1999 een vergiftigd geschenk aan elkaar door. Dat geschenk werd ineen geknutseld en verpakt door de toenmalige minister van Volksgezondheid Marcel Colla, en betrof een wettelijke kader voor de erkenning van zogenaamde niet-conventionele geneeswijzen, als daar zijn: homeopathie, chiropraxie, osteopathie en acupunctuur. Ook meer exotische genezers mochten zich aandienen. Die wettelijke regeling was volgens Colla nodig om de bevolking te beschermen en “goede kwaliteit te verzekeren”. De betere kwakzalver, zo u wil.
De wet was echter een miskleun vol onduidelijkheden en bleef meer dan 10 jaar dode letter. Een groep osteopaten verloor echter het geduld en dagvaardde de Belgische staat voor deze nalatigheid. De rechter veroordeelde de Staat in 2010 tot een dwangsom van 5000 euro per maand, omdat hij – de Staat – de osteopaten een kans op erkenning bleef ontzeggen.
De regering schoot wakker. Ijlings werden commissies en vergaderingen belegd, …

Dioxine redde 10.000 diabeten!

(De Standaard, 20 april 2015, met Wietse Wiels, Luc Bonneux en Wim Betz)
Petra De Sutter valt ‘dogmatici van de wetenschap’ aan die zich op Twitter kritisch uitlieten over de stelling van Nik Van Larebeke – overgenomen door zowat elk nieuwsmedium van het land – dat de dio­xinecrisis 20.000 extra kankers heeft veroorzaakt (DS 14 april) . De argumenten van deze ignobele onbekenden haalt ze niet aan. Wel stelt ze dat ‘afwezigheid van bewijs van verschil’ niet gelijk staat aan ‘bewijs van gelijkheid’. Dat je bijvoorbeeld niet hard kunt maken dat dioxinekippen of gsm-straling kanker veroorzaken, wil volgens haar niet zeggen dat er niets aan de hand is. Wie dat toch meent, zou zich bezondigen aan ‘dogmatisch geloof’ (DS 16 april)
Dat klopt niet. Dat we na lang zoeken geen bewijs vonden voor het monster van Loch Ness, is wel degelijk een reden om aan te nemen dat het niet bestaat. Idem voor klopgeesten, ontvoeringen door aliens en – jazeker – de link tussen gsm-straling en kanker. Daar hoef …

Bestaat de wereld?

(Filosofie Magazine - Column maart 2015)

Niet alleen wetenschap, maar ook filosofie boekt vooruitgang. Daar ben ik op goede dagen van overtuigd. Niettemin dreef de inhoudsopgave van het vorige nummer van Filosofie Magazine mij tot lichte wanhoop. Waarom bestaat de wereld?, de filosofische detective van Jim Holt, prijkte er naast Waarom de wereld niet bestaat van Markus Gabriel. De wereld heeft de mens gebaard, en de mens de filosofie. Maar na 2500 jaar weten filosofen nog steeds niet of zij al dan niet bestaat?

Mijn vooruitgangsgeloof verbleekte verder bij het interview met Gabriel. Eenhoorns en heksen, aldus de Duitse wereldloochenaar, krijgen voor elkaar waar de wereld in faalt: zij bestaan wél, zelfs bij ontstentenis van een wereld om in te verwijlen. Gabriel, rijzende ster aan het filosofische firmament, bedrijft een vorm van ‘democratische filosofie’ voor het grote publiek. Dat klopt: iedereen kan kromdenken zoals Gabriel. De kunst is om ermee weg te komen.

Ziehier het gouden rec…