Posts

New ECHR ruling fails to uphold free speech, bows to "religious feelings"

Image
The latest ruling by the ECHR about the Austrian woman who called the prophet Mohammed a "pedophile" is disgraceful. Even if Mohammed had NOT (reportedly) had sex with a 9-year old girl, calling him a pedophile should be protected by freedom of speech. Invoking "religious feelings" as a legitimate reason to curtail free speech sets a dangerous precedent. To the true religious fanatic, ANY criticism of Mohammed (or of any other prophet) will be deemed offensive, just as calling L. Ron Hubbard a "fraud" (which he was) will inevitably hurt the feelings of devoted Scientologists. And what if Catholics were to claim that calling the Church an institute for child molesters "hurts their religious feelings"? 
I realize that the ECHR is not criminalizing criticism of Mohammed as such, as some have erroneously claimed, nor even forbidding the use of the word "pedophile" for Mohammed. Technically, the ECHR is merely judging that Austrian judges h…

De sluipmoord op God

Image
Laat wetenschap nog ruimte voor God? De pioniers van de wetenschappelijke revolutie hadden alvast niet de intentie om God te verdrijven. Voor zover we dat kunnen nagaan, waren het bijna allemaal vrome christenen (zoals ongeveer iedereen in die tijd), zij het met soms onorthodoxe opvattingen. Om te tonen dat wetenschap geen bedreiging vormde voor het christendom, gebruikten denkers als Francis Bacon en Galileo Galilei graag een allegorie. God had zich aan ons geopenbaard in Twee Boeken: het ‘Boek van de Schrift’ en het ‘Boek der Natuur’. Theologen konden het eerste Boek lezen, ‘natuurfilosofen’ – zoals wetenschappers zichzelf toen nog noemden – het tweede. Wetenschap was dus eigenlijk een vrome onderneming. De Twee Boeken zouden elkaar aanvullen en naar dezelfde Waarheid leiden, vermits ze door dezelfde Auteur werden geschreven. Aldus trachtte Galileo de Roomse Inquisitie gerust te stellen: zijn nieuwe bevindingen over een bewegende aarde zouden hoogstens tot een andere lezing nopen …

Is het afgelopen met de Europese Verlichting? Brief aan Sid Lukkassen (2)

Beste Sid, In mijn eerste antwoord probeerde ik je sombere toekomstbeeld te bekampen met cijfers over internationale democratisering en liberalisering. Nu antwoord je echter dat ik je ‘hoofdvraag’ heb gemist, namelijk ‘het geopolitieke relevantieverlies van Europa’. Nu wordt het echt boeiend, want kennelijk is het jou dus eerder om de toekomst van ons continent te doen dan om de toekomst van de (Europese) verlichtingswaarden. Dat zijn natuurlijk twee verschillende zaken. Neem het idee van democratische verkiezingen. De bakermat van de democratie ligt in Athene. Moeten we het erg vinden dat Griekenland tegenwoordig het kneusje van Europa is? Niet wat betreft het wedervaren van de democratie. Het gedachtegoed dat op het Griekse schiereiland ontstond, is nog steeds springlevend, en is al lang niet meer afhankelijk van de geopolitieke relevantie van Griekenland zelf. De kernwaarden van de Verlichting staan vandaag geboekstaafd als ‘westers’ omdat ze grotendeels op West-Europese bodem wer…

De kruistocht van Bart Staes tegen GGO's

In zijn recente stuk in De Morgen doet Bart Staes plots alsof zijn jarenlang verzet tegen ggo's louter op pragmatische argumenten over klimaat en economie berustte. Kennelijk heeft Staes een slecht geheugen. Vergelijk met 2011, toen hij een bende hooligans verdedigde die in Wetteren een ggo-veld bestormden en vernietigden, vanuit de volkomen irrationele angst dat zich in Wetteren één of andere ecologische catastrofe zou voordoen. Of vergelijk met 2012, toen Staes paniekerig een "ogenblikkelijk moratorium" eiste van ALLE ggo-teelten, op basis van één fraudulente kankerstudie van de beruchte Séralini, die zowat tegen alle regels van wetenschappelijk onderzoek zondigde, en die inmiddels is teruggetrokken. Overigens blijft Staes nog stééds verwijzen naar Séralini in zijn nieuwe standpunt, en spreekt hij enkel over "vermeende methodologische fouten" die "niet aangetoond konden worden": Hij kan dus nog steeds niet toegeven dat de studie van Séralini met de…

Als we het woord ‘hut’ afschaffen, waarom het daarbij laten?

In december opent het AfricaMuseum opnieuw de deuren. De antropologe Bambi Ceuppens, wetenschappelijk commissaris bij het museum, stelde een document op met taalaanbevelingen om de zaalteksten te herschrijven. Er zijn nog steeds talloze woorden, aldus Ceuppens, die onze koloniale en enge westerse visie op Afrika verraden. “Jungle” heeft bijvoorbeeld de associatie van een primitieve wildernis. Het document stelt “tropisch regenwoud” voor als alternatief. Een “tamtam” wordt een “spleettrommel”. Voor “slaaf” oppert Ceuppens het alternatief “mens die verhandeld wordt als koopwaar”. En ook het woord “hut” wordt beter vermeden: “We moeten af van het beeld dat iedereen in een hut woont in Afrika. Daarom stel ik in mijn richtlijnen voor om huis te gebruiken. Een algemene term is altijd beter.”
Dit is een gunstige evolutie. Aan “hut” kleeft inderdaad de connotatie van een soort primitieve en eenvoudige woning, alsof die minder comfortabel of minder duurzaam zou zijn dan onze westerse baksteen…

Publicatiedruk is niet alleen onvermijdelijk, maar wenselijk

Gaan academici gebukt onder een ongezonde 'publicatiedruk'? Die bezorgdheid was weer te horen naar aanleiding van het dossier in De Morgen over neptijdschriften. Wetenschappers zouden in bedenkelijke tijdschriften publiceren omdat ze wanhopig zijn om een extra lijntje op hun CV te kunnen zetten. Een gelijkaardige redenering hoor je vaak over wetenschapsfraude: mensen als Diederik Stapel zouden data vervalst hebben omdat ze nu eenmaal leven in een systeem waarin je moet 'publiceren of verdwijnen'. Dat klopt niet.
De link tussen publicatiedruk en wanprakijken is ten eerste zeer twijfelachtig. Een academisch curriculum is niet gewoon een waslijstje: enkel de publicaties in erkende tijdschriften wegen echt door bij sollicitaties, promoties en financiering van onderzoeksprojecten. Een academicus die denkt dat hij zijn CV kan opsmukken door tweeduizend euro te betalen aan een rooftijdschrift, zal bedrogen uitkomen. Ignaas Devisch heeft zijn positie aan de UGent heus niet ge…

"Liberals Have Compromised on Their Own Values”: An Interview with Ali A. Rizvi

Image
The Pakistani-Canadian writer Ali Rizvi is a fierce critic of Islam, the religion in which he grew up. But unlike many other critics who maintain that Islam is inherently incapable of modernization, and that the Muslim world is sliding ever further into backwardness and fundamentalism, Rizvi is refreshingly optimistic about the future. The seed of a new Enlightenment has been planted in the Arabic world, he told me in Antwerp, and there’s no way to eradicate it.
In his book The Atheist Muslim, Rizvi speaks directly to the many closeted atheists, agnostics, and secularists in the Muslim world. These people are obliged by the societies in which they live to present themselves outwardly as Muslims, but in private, they harbor different ideas. Rizvi’s book is often polemical in tone, but also humane and sympathetic to the plight of Muslims around the world. He is keenly aware of the consolations which faith provide to some, and he never stoops to condescension.
If Rizvi is right, freethinke…