Posts

Mensenrechten zijn geen luchtkastelen

In 1842 schreef de Britse Consul Generaal een brief aan de sultan van Marokko met de vraag: Welke maatregelen had de geëerde sultan genomen om de handel in slaven terug te dringen? In zijn botte antwoord lees je de verbijstering van de sultan: “The traffic in slaves is a matter on which all sects and nations have agreed from the time of the sons of Adam”.Wie kan nu tegen slavenhandel zijn? En aldus veegde hij de onzinnige vraag van tafel: de hele kwestie „requires no more demonstration than the light of day”.
De sultan had geen idee dat hij aan de vooravond van een morele revolutie stond. Nog geen honderdvijftig jaar later was slavernij overal ter wereld verboden. De eerste moderne politieke natie die slavernij afschafte, was de Amerikaanse republiek Vermont in 1777. Daarna volgde het ene na het andere land: eerst werd slavenhandel afgeschaft, daarna slavernij zelf. Hekkensluiter Mauretanië zwichtte uiteindelijk voor de rest van de wereld in 1981.
Deze maand vierden we de zeventigste ve…

Wetenschap moet haar eigen stal uitmesten

In heel mijn leven heb ik maar twee keer meegelopen in een betoging. De eerste keer was bij het zogenoemde spaghetti-arrest tijdens de Belgische zaak-Dutroux in 1996 (ik bespaar u de surrealistische details). Maar dat telt eigenlijk niet, want ik was toen twaalf jaar en de zaak kon me niet schelen. Ik wou vooral een dag van de schoolbanken weg. De tweede keer was vorig jaar tijdens mijn studieverblijf in Boedapest, in een protestbetoging tegen het autoritaire beleid van Viktor Orbán. Toen was het wel gemeend.
Orbán was destijds druk in de weer om de Central European University (CEU) – waar ik onderzoek deed – het land uit te pesten met juridische kunstgrepen. De universiteit is een doorn in het oog van het regime omdat ze wordt gezien als een vehikel van de Joods-Amerikaanse zakenman George Soros, publiek staatsvijand van Hongarije. En Orbán slaagde, zonder noemenswaardig protest van de rest van Europa. Na een maandenlange juridische veldslag heeft de gerenommeerde universiteit de hand…

De genetisch gewijzigde mens

(De Morgen, 1 december 2018, interview door Maarten Rabaey)

In China zouden de eerste twee genetisch gemanipuleerde baby’s zijn geboren. Maarten Boudry twijfelt of dit experiment ethisch verliep, maar gelooft wel in de toekomst van de gebruikte crispr-techniek. “Dit gaat niet om streven naar een perfecte mens, maar om de bestrijding van vreselijke ziekten.” Bracht de Chinese wetenschapper He Jiankui met de tweeling Lulu en Nana de eerste genetisch gemanipuleerde kinderen ter wereld? Zijn wetenschappelijke collega’s hebben nog grote vragen bij zijn experiment, waarbij de ‘DNA-knip-en-plak­methode’ crispr/­Cas9 succesvol gebruikt zou zijn om te verhinderen dat de hiv-besmetting via de vader overgedragen zou worden. Uit testen op apen en muizen zou volgens He Jiankui moeten blijken dat de aangebrachte mutatie veilig bleek tot in de tweede generatie. De moeder van de tweeling was de eerste die een zwanger­schap met twee menselijke embryo’s volbracht. Nog andere koppels met een hiv-besmette …

Dubbelinterview met Steven Pinker in De Morgen

Image
(Door Marco VisscherDe Morgen,24 november 2018)
Denkers Steven Pinker & Maarten Boudry, strijdmakkers tegen de pessimisten
Tegen de stroom in wijzen Steven Pinker en Maarten Boudry op de verbeteringen in ons leven, onze gezondheid en ons welbevinden. De Morgen bracht de twee ‘denkers van de vooruitgang’ bij elkaar. Van een afstandje is het een vertederend tafereel. Daar staan ze, in de mot­regen: twee intellectuelen, die beiden vastberaden ten strijde trekken tegen het dominante pessimisme onder hun soortgenoten. De één een gelauwerd bestseller­auteur, werkzaam aan het prestigieuze Harvard, met steevast een hoge notering in alle lijstje met ’s werelds belangrijkste denkers. De ander een jonge, ongedurige polemist, met al een indrukwekkend oeuvre van academische publicaties en spraak­makende opinie­stukken.
De eerste, Steven Pinker, moet nu toch echt de taxi in. Hup, naar het vliegveld voor het vervolg van zijn Europese boek­promotie­tour. Maar aanstalten maakt hij niet. De ander, M…

Worstelt de academische wereld met rechts? Interview in De Morgen

(Context: tachtig academici van de Universiteit van Amsterdam protesteerden tegen de komst van de Jordan Peterson, de conservatieve Canadese psycholoog. Zie mijn eerdere stuk in NRC.)
Bent u verrast door dat protest?
Maarten Boudry: “Helemaal niet, het was perfect voorspelbaar. Je ziet het steeds vaker: een controversiële, doorgaans rechtse spreker wordt uitgenodigd. Daarop volgt een golf aan verontwaardiging en protest. Soms wordt de lezing afgelast, soms wordt ze verstoord. Jordan Peterson past binnen dat rechts-conservatieve profiel, en kreeg meermaals te maken met dergelijk protest. Dat het aan de Universiteit van Amsterdam gebeurt, verbaast me niet. Die heeft bij uitstek een linkse reputatie, toch in de menswetenschappen. Dit soort taferelen wordt stilaan wat voorspelbaar. Gelukkig riepen ze niet op tot ‘deplatforming’ (een spreekverbod, BVS), zoals vaak in de VS.”
Academici hebben toch recht op vrije meningsuiting?
“Daar zit het probleem niet. Ze mochten Peterson een fascist noeme…

Gatenvullen met René van Woudenberg

René van Woudenberg reageerde op mijn stuk in NRC over het conflict tussen religie en wetenschap. Daarbij trapt hij helaas een aantal open deuren in, en gaat hij voorbij aan mijn voornaamste kritiek op zijn essay. Het eerste bezwaar van van Woudenberg tegen mijn conflictverhaal is dat sommige wetenschappers zelf diep religieus zijn. Maar dat was precies het hele punt van mijn stuk. De aanval van wetenschap op God was aanvankelijk niet doelbewust of direct, maar eerder een "sluipmoord" (vandaar de titel). In de eerste paragraaf al vermeldde ik dat de meeste pioniers van de wetenschappelijke revolutie diepgelovige christenen waren. Deze natuurfilosofen hebben een bal aan het rollen gebracht waarvan ze eindbestemming niet konden voorspellen. Van Woudenberg ontkent ook vlakaf dat christenen ooit geloofden dat God "de hemelsluizen beheerde", of dat hij als verklaring werd ingeroepen voor andere natuurverschijnselen (orkanen, aardbevingen, epidemieën...). Dat is typisch…

Waarom de protestactie tegen Jordan Peterson zichzelf in de voet schiet

Image
In de Verenigde Staten wordt het stilaan een traditie. Iemand krijgt een officiële uitnodiging om aan een universiteit een lezing te geven, die vervolgens in allerijl ingetrokken wordt na protesten van studenten, personeel of externe activisten. De universiteit in kwestie haalt dan ‘veiligheidsoverwegingen’ aan als reden voor de afgelasting (lees: dreiging met geweld van de activisten). Het overkwam de Britse provocateur en zelfverklaarde ‘dangerous faggot’ Milo Yiannopoulos aan verschillende Amerikaanse universiteiten, alsook de libertarische schrijver Ben Shapiro, conservatief maar fervente tegenstander van Donald Trump (aan California State University Los Angeles). De politieke wetenschapper Charles Murray, co-auteur van het beruchte boek The Bell Curve, raakte nog net in Middlebury College om zijn praatje aan te vangen, maar zijn lezing werd meteen onderbroken en lamgelegd door agressieve activisten.
De ironie is dat deze lezingen vaak over vrije meningsuiting gingen, en over de z…