Posts

Hoe de moderniteit werd bevochten op het christendom

Image
Mijn column over 'christofilie' lokt veel reacties uit. De meest uitgebreide repliek in NRC komt van twee Amsterdamse predikanten, Joost Röselaers en Tim Vreugdenhil. In hun stuk slaan en zalven zij, zoals goede christenen betaamt. Eerst gaan ze verrassend ver mee in mijn kritiek op christofielen. Kennelijk storen zij zich er ook aan dat Eurabia-doemprofeten het christendom als stok gebruiken om de islam te slaan. Röselaers en Vreugdenhil geven toe dat het christendom zich in haar geschiedenis "niet kenmerkt door een grote ontvankelijkheid voor vrijdenken en wetenschap". Dat siert hen. De idee van een gapende kloof tussen het christendom (vredelievend, tolerant, vrijdenkend) en de islam (haatdragend, oorlogszuchtig, dogmatisch) vinden ze, net zoals ik, historische flauwekul. So far so good. Maar nadat ze die christofilie hebben afgezworen en zich 'christo-kritisch' verklaren, schrijven ze toch dat de Verlichting een kind is van het christendom. Een "buite…

Hou op met die christofilie

Image
Onlangs voerde ik een – wetenschappelijk volstrekt onverantwoorde – peiling uit op Twitter: ‘Welk van de volgende problemen wordt de grootste uitdaging voor onze samenleving de komende 50 jaar?’ Vier keuzeopties, 2.560 stemmen, Mijn eigen stem ging naar ‘klimaatopwarming’, het onderwerp van mijn column vorige week, maar dat antwoord strandde op de tweede plaats. Meer dan dubbel zoveel mensen bleken wakker te liggen van iets geheel anders: islamisering (de ande re opties waren ‘ongelijkheid’ en ‘populisme’). Dat resultaat bevestigt wat verkiezingsuitslagen al deden vermoeden, en wat ik zelf ervaar als ik lezingen geef over mijn laatste boek Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat. Veel mensen zijn bang – écht bang – dat hun kleindochters hoofddoeken zullen dragen en dat aanzwellende moslimhorden ons vroeg of laat zullen overrompelen.
De doemprofeten van het nakende ‘Eurabia’ – een Europees continent onder de knoet van de sharia – zijn tegenwoordig in elk Europese land te vinden. De i…

Geven klimaatactivisten écht om het klimaat?

Image
Een gedachte-experiment. Vandaag bevat onze atmosfeer ongeveer 410 deeltjes CO2 per miljoen deeltjes. Dat is gevaarlijk veel en de concentratie blijft stijgen. Stel dat er morgen een deus ex machina over ons neerdaalt, die op magische wijze al het overtollige CO2 (en andere broeikasgassen) uit de atmosfeer trekt. In één klap kunnen we terugkeren naar het pre-industriële niveau van zo’n 280 deeltjes. En stel dat deze technologische wonderoplossing ons toelaat om op dat gewenste niveau te blijven.
Natuurlijk zal dit niet gebeuren, maar wat een gelukzakken zouden wij zijn! De mensheid zou een collectieve zucht van verlichting slaken (en daarmee in één klap 270 ton CO2 uitademen). De hele mensheid? Volgens mij zouden vele activisten die vandaag de dag de klimaattrom roeren, stiekem een beetje teleurgesteld zijn. De reden: in wezen is klimaatopwarming voor hen slechts bijzaak.
Het klimaat dient vooral als breekijzer om datgene te bereiken waar hun harten echt van opspringen: radicale en a…

Waarom Joost van Spanje "fake experts" volgt

In zijn reactie op mijn column in NRC noemt Joost van Spanje me een “fake expert”. Geen onaardig visitekaartje. Probleem is dat zijn tekst stijf staat van non sequiturs en verdraaiingen. In werkelijkheid maakt Van Spanje ongeveer hetzelfde punt als ik in NRC, maar is hij te druk bezig met de ontmaskering van “fake experts” om dat door te hebben. In mijn column leverde ik kritiek op het veelgehoorde argument, vooral in Vlaamse media maar ook daarbuiten, dat centrumrechtse partijen de ‘weg effenden’ voor het Vlaams Belang door haar thema’s (en stijl) over te nemen. De redenering: als je ideeën van een radicale partij kopieert, zullen  mensen altijd het origineel boven de kopie verkiezen. Dat klinkt aannemelijk, maar het is een manke redenering. De centrumrechtse partij N-VA heeft het Vlaams Belang al eens kleingekregen (in 2014), door een geloofwaardig democratische alternatief te bieden voor bezorgdheden over migratie en islam. Mijn conclusie: het VB won ondanks, niet dankzij, de stoe…

Why Tom Holland was not wrong about Christianity (though his new book may prove otherwise)

It's always instructive to learn why someone changed their mind about something. It takes courage and intellectual honesty to admit having been wrong. After reading the title of this essay, I was all eager to discover why exactly the historian Tom Holland thinks he was wrong about Christianity. Unfortunately, he doesn’t really deliver on that promise. Just when it gets really interesting, his piece ends rather abruptly, leaving several issues dangling in the reader’s mind. It starts off with Holland vividly describing how, as a child, he was instinctively attracted to all things "glamorous, ferocious and extinct", from dinosaurs to ancient empires, and how he thought of the Christian God as the “po-faced enemy of liberty and fun”. I can relate to those sentiments. Like Holland, I've always found Roman and Greek antiquity to be infinitely more fascinating than the Christian middle ages (snore!). From the emperor Constantine onward, ancient history seems to become far …

Comment faire vaciller les partis d'extrême droite

Il y a deux semaines, la Flandre a donc à nouveau connu un "dimanche noir". La caractéristique des "dimanches noirs", selon le philosophe belge Maarten Boudry (Université de Gand) qui signe cette tribune dans le NRC Handelsblad, est que ceux qui expriment leur plus grand dégoût à ce sujet, constituent la principale raison qui perpétue cette tradition.

En 1989, le politicien progressiste Jos Geysels avait convaincu les autres partis de mettre en place ensemble un "cordon sanitaire" qui exclurait à jamais le parti du pouvoir. Le Vlaams Blok a ainsi pu soigneusement cultiver son rôle de victime. Quel plus beau cadeau pour un parti anti-establishment qu'une conspiration collective de l'ensemble de l'establishment contre lui? L'électeur souhaitant lever le majeur dans l'urne savait quel bulletin colorier. Le cordon "intellectuel" qui a entouré le Vlaams Block fut encore plus dommageable. Ce n'est pas seulement le parti lui-même…

De beste manier om het Vlaams Belang klein te krijgen

Een hardnekkige denkfout over de verkiezingsoverwinning van het Vlaams Belang vulde de afgelopen weken weer de kranten. De andere partijen zouden de ‘weg geëffend’ hebben voor Tom Van Grieken, door zelf hardere taal te spreken over migratie en door de angst voor de islam aan te wakkeren. Ze hebben de zwartzakken ‘naar de mond gepraat’ en ‘in de kaart gespeeld’, ze hebben hun ideeën ‘gemainstreamd’ en ‘overgenomen’. En zo kwam het Vlaams Belang aan zijn overwinning. De achterliggende gedachte is dat, als je mee opschuift in de richting van een radicale partij, die partij daar altijd van zal profiteren, omdat de mensen ‘het origineel boven de kopie’ verkiezen.
Deze stelling, uitentreuren herhaald, gaat zelden vergezeld van een argument. Het is redeneren bij wijze van metaforen: ‘de weg effenen’, ‘het bedje spreiden’, ‘in de kaart spelen’. Het klinkt intuïtief aannemelijk, maar het slaat nergens op. Pas dezelfde redenering eens toe op pakweg het klimaat: als andere partijen ook een klim…